CMS Europees M&A-onderzoek: Verkopers staan centraal bij stijgende transactiewaarde Europese overnames in 2017

22/03/2018

  • 2017 was een recordjaar voor Europese overnametransacties in vergelijking met 2016; wereldwijd nam de algehele transactiewaarde echter met 3% af en het aantal transacties met 1%
  • Verkopers van ondernemingen hadden meer succes met het verschuiven van het risico naar kopers dan op enig ander moment in de laatste tien jaar
  • Amerikaanse en Europese transactieconstructies voor overnames blijven inherent grote verschillen vertonen in allocatie van risico aan koper/verkoper

CMS heeft de tiende editie van haar jaarlijkse Europese M&A-onderzoek gepubliceerd:meer dan3.650 door haar begeleide private M&A-transacties zijn geanalyseerd en de transacties in 2017 zijn vergeleken met de transacties in de periode 2010-2016.

De Europese overnamemarkt bleef het hele jaar 2017 levendig. Deze verrassende trend voltrok zich tegen een achtergrond van politieke onzekerheid, waaronder de nationale verkiezingen in Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Nederland. Opgestuwd door goede Europese economische cijfers steeg in Europa de totale transactiewaarde tot USD 929,3 mld, een stijging van 14% ten opzichte van 2016. Structurele wijzigingen als gevolg van het 'America First'-beleid van president Trump en de Brexit, en goede prestaties in de eurozone blijven buitenlandse investeerders aantrekken, met name uit de VS en Azië. Transactiedata voor 2018 duiden erop dat het activiteitenniveau zich voortzet, aansluitend op het niveau waarmee 2017 is afgesloten, en zijn een aanwijzing voor opnieuw een productief M&A-jaar.

Volgens het onderzoek hebben zich in 2017 ten opzichte van 2016 wijzigingen voorgedaan in allocatie van risico. De positie van verkopers werd in 2017 sterker dankzij een groter aantal transacties met locked box, W&I-verzekering en lagere liability caps.

Stefan Brunnschweiler, hoofd van de CMS Corporate/M&A Group, reageert: “We hebben duizenden van onze Europese transacties geanalyseerd en zagen enkele belangrijke veranderingen die zich na 2010 niet eerder hadden voorgedaan. We zagen dat verkopers in 2017 profiteerden van de levendige M&A-markt door het risico na allocatie aan verkoper/koper te reduceren naar het niveau van 2015, en waarschijnlijk zelfs beter dan dat.”

Sterke stijging van W&I

Het Europese transactieveld in 2017 maakte de weg vrij voor een sterke stijging van de warranty and indemnity insurance (W&I-verzekering), die de hoogste stand in tien jaar liet zien. Bij in totaal 14% van alle Europese transacties werd in 2017 gebruikgemaakt van W&I-verzekering, ten opzichte van 9% van de transacties in 2016. Dit kwam met name voor bij transacties met een waarde boven EUR 100 mln.

De sector waar bij het grootste deel van de transacties W&I-verzekering gebruikt werd, was Vastgoed en Bouw, waar de constructie bij 42% van de transacties voorkwam. In andere sectoren, waaronder Consumentproducten (9%), TMT (9%), Hotel en Leisure (7%), Energie (7%), Infrastructuur (4%), Industrie (7%) en Zakelijke Dienstverlening (overige diensten) (15%), kwam dit in 2017 minder voor. Het onderzoek laat zien dat de toename van W&I-verzekeringen historisch gezien het gevolg was van private equity-activiteit, met een gestage toename van grote buy-outtransacties. “De vraag in Nederland naar W&I-polissen is de laatste 12 maanden spectaculair geweest en ging vergezeld van een stijging van het premietotaal en de beschikbaarheid van deze verzekeringsoort”, aldus Roman Tarlavski, partner bij CMS Corporate/M&A in Amsterdam. “We verwachten dat de vraag naar W&I-polissen blijft groeien omdat meer verkopers (private-equitybedrijven en andere) direct willen beschikken over de verkoopopbrengsten en de aangeboden polissen steeds geavanceerder en gebruiksvriendelijker worden.”

Meer gebruik van locked box

Het gebruik van locked boxnam verder toe. Volgens de gegevens werd deze manier van koopprijsvaststelling in 2017 bij 25% van alle transacties in Europa toegepast tegenover 23% in 2016. Het onderzoek onderstreept dat de kans op het gebruik van een locked boxtoeneemt naarmate de transactie groter is. Het hoogste percentage van het gebruik van het locked box mechanisme kwam voor bij transacties boven EUR 100 (88%). Ter vergelijking, slechts bij 39% van de transacties tot een waarde van EUR 25 mln was er sprake van een locked box.

Ook in het Verenigd Koninkrijk en de Duitstalige landen was er in 2017 ten opzichte van 2016 sprake van een aanzienlijke toename van het gebruik van locked box, van 40% naar 51% van de transacties in het Verenigd Koninkrijk en van 38% naar 49% van de transacties in Duitstalige landen. Het gebruik van locked box in Zuid-Europa nam toe van 36% in 2016 naar 58% van de transacties in 2017. In de Benelux daarentegen trad de grootste afname op en werd de structuur gebruikt bij 50% van de transacties in 2017 ten opzichte van 71% in 2016.

Daling van liability caps

Liability caps (het maximale bedrag waarvoor de verkoper aansprakelijk kan zijn onder de overeenkomst), die in 2016 gestabiliseerd leken, daalden, waardoor nu bij 60% van de transacties in 2017 de liability cap lager is dan de helft van de koopprijs. Liability caps lager dan 10% van de koopprijs kwamen in 2017 bij 21% van de transacties voor ten opzichte van 14% in 2016. De lagere liability caps kwamen met name voor bij transacties boven EUR 100 mln. Dit laat zien dat de onderhandelingspositie van de verkoper sterker is geworden. De stijging van W&I-verzekeringen is een belangrijke reden voor lagere liability caps. De koper kan de bescherming in verband met garanties vergroten door bij een verzekeraar dekking te kopen boven de cap die met de verkoper is overeengekomen.

Regionale verschillen

Het onderzoek laat zien dat er binnen Europa belangrijke verschillen bestaan in werkwijzen. Een earn-outelement is bijvoorbeeld onderdeel van 21% van de transacties in Europa, maar in de Benelux, Zuid-Europa en Duitstalige landen ligt dit percentage met respectievelijk 30%, 33% en 28% veel hoger. In Centraal- en Oost-Europa (15%), Frankrijk (8%) en het Verenigd Koninkrijk (15%) ligt het percentage transacties met een earn-outregeling veel lager.

In Frankrijk was er sprake van een toename van transacties met een lagere liability cap tot 25% van de koopprijs: van 70% van de transacties naar 76%, en hoger dan het Europese gemiddelde van 42%. Met uitzondering van Zuid-Europa, kende het Verenigd Koninkrijk het hoogste niveau van liability caps van verkopers.

Het onderzoek legde ook enkele belangrijke verschillen bloot tussen de VS en Europa wat betreft allocatie van risico aan verkoper/koper. Een voorbeeld is de opname van Material Adverse Change (MAC)-bepalingen bij 93% van de Amerikaanse transacties tegenover 13% van de Europese. Ondanks de verschillen voorspelt het onderzoek dat Amerikaanse ondernemingen zich zullen blijven richten op Europese M&A, evenals onderhandelaars uit Azië en de eurozone.

In reactie op de tiende editie zegt Brunnschweiler: “We zijn blij met de tiende verjaardag van het Europese M&A-onderzoek. De verkregen inzichten geven bedrijven een essentiële benchmark die uitermate nuttig is bij het aangaan van transacties. Het laat als geen ander onderzoek van zijn soort zien wat de elementaire karakteristieken van allocatie van risico zijn.” Roman Tarlavski voegt eraan toe: “In de tien jaar dat wij dit onderzoek doen, zijn we behoorlijk vaardig geworden in het analyseren van de gegevens en het ontdekken van kruisverbanden, tot op het punt dat we trends kunnen herkennen en, tot op zekere hoogte, zelfs kunnen voorspellen.”

In het meest recente onderzoek heeft CMS meer dan 3.650 transacties geanalyseerd met een focus op 438 CMS-transacties in 2017 en 2.488 CMS-transacties uit de periode 2010-2016. Om de vergelijking te vergemakkelijken zijn de gegevens opgedeeld in vier Europese regio's: de Benelux, Centraal- en Oost-Europa, Duitstalige landen en Zuid-Europa. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk vormen opzichzelfstaande categorieën.

Voor meer informatie: CMS European M&A Study

Juristen

De foto van Roman Tarlavsky
Roman Tarlavski
Partner
Amsterdam