Scoren met een decoderkaart: uitputting van live voetbal!

01/03/2011

Onlangs heeft de Advocaat-Generaal (A-G) Kokott van het Europese Hof van Justitie een interessante conclusie uitgebracht in de zaak FAPL vs. QA Leisure. Als het aan hem ligt, dan wordt het voor caféhouders een stuk goedkoper om buitenlandse voetbalwedstrijden live te vertonen in hun café.

Centraal in de conclusie van de A-G staat de decoderkaart. Bezitters van een satellietinstallatie hebben een decoderkaart nodig om bepaalde programma's te bekijken.

Premier League

De Football Association of the Premier League (FAPL) verleent de uitzendrechten van wedstrijden van de Premier League aan omroeporganisaties. Zij verleent voor een bepaald geografisch gebied slechts één licentie. Zo is bijvoorbeeld alleen Sky aangewezen in Engeland. Deze omroeporganisatie kan vervolgens decoderkaarten uitbrengen aan abonnees die de wedstrijden live willen zien. In haar licentieovereenkomst heeft de FAPL een exclusiviteitsbeding opgenomen op grond waarvan een omroeporganisatie ervoor moet zorgen dat decoderkaarten alleen maar binnen het afgebakende gebied mogen worden verhandeld.

De FAPL keek dan ook raar op toen zij constateerde dat er in de Britse pubs wedstrijden van de Premier League werden uitgezonden via Griekse kanalen, en niet via Sky. Dat betekende dat de pubs een decoderkaart hadden verkregen die alleen in Griekenland verhandeld had mogen worden. Een decoderkaart die hoogstwaarschijnlijk een stuk goedkoper was dan die Sky uitbracht.

De FAPL klaagde de Britse pubs en leveranciers van de decoderkaarten aan voor de Britse rechter. Deze riep vervolgens het Europese Hof van Justitie in om nadere uitleg te geven. Aan een dergelijke uitspraak gaat altijd een conclusie van de Advocaat-Generaal vooraf, waarin deze het Hof adviseert hoe te beslissen.

Het exclusiviteitsbeding

De A-G meent dat het exclusiviteitsbeding van de FAPL in strijd is met het Europese vrij verkeer van diensten en het Europese mededingingsrecht. De A-G bouwt voort op de zogenaamde uitputtingsregel: indien producten eenmaal in een lidstaat met toestemming in het economisch verkeer zijn gebracht, dan kan het product verder vrij in de EU worden verhandeld. Deze uitputtingsregel is volgens de A-G ook van toepassing voor diensten als het leveren van live-uitzendingen. Daaronder vallen ook middelen die toegang geven aan uitzendingen, zoals decoderkaarten. Dit zou betekenen dat doorverkochte Griekse decoderkaarten niet als illegaal kunnen worden aangemerkt. De Griekse omroeporganisatie had immers bij de eerste verkoop al toestemming gegeven om de decoderkaart te gebruiken. Goed nieuws voor kopers en handelaren van decoderkaarten.

Auteursrecht op een satellietuitzending.

De FAPL deed ook een beroep op haar auteursrechten. Zij verweet Britse pubeigenaren a) de uitzending te kopiëren en b) mee te delen aan het publiek. Voor beide handelingen moet volgens de Europese auteursrechtrichtlijn toestemming verkregen worden van de auteursrechthebbende, in dit geval de FAPL.

De A-G merkte op dat de tussentijdse opslag in het geheugen van de decoder geen kopie is van het werk en dat FAPL daarbij geen auteursrechten kan inroepen. Dit is echter wel het geval wanneer de uitzending met behulp van de decoder op het televisiescherm verschijnt. Daarbij maakt het niet uit of het een live uitzending is, juridisch gezien blijft hier sprake van een kopie.

Daarnaast wijst de A-G erop dat er geen sprake is van een afzonderlijke mededeling aan het publiek, wanneer cafébezoekers naar een enkel televisiescherm kijken en voor deze satellietuitzending geen entree wordt geheven. Het publiek bevindt zich immers op de plaats van oorsprong van de mededeling. De caféhouders hebben hier dus geen aparte toestemming voor nodig. Indien het Hof van Justitie deze conclusie overneemt, dan is het de vraag welke gevolgen dit gaat hebben voor de regelgeving in Nederland. In Nederland is een uitzending van radio- of televisieprogramma's anders dan in de privé-sfeer een aparte mededeling (openbaarmaking) aan het publiek. Voor het uitzenden in de kroeg dienen café's dus toestemming te krijgen. In de praktijk betekent dat tevens dat er daarbij een zak met geld moet worden overhandigd.

Uiteindelijk maakt het voor de afloop in het concrete geval niet uit. De pubs moeten aan de FAPL toestemming vragen op basis van het feit dat het uitzenden van de rechtstreekse uitzending een kopie is.

De uitspraak van de A-G is niet bindend en het wordt interessant wat het Hof van Justitie hiermee gaat doen. De conclusie van de A-G geeft meestal wel een goede indicatie welke kant de zaak op kan gaan. Houdt de volgende Newsflash dus goed in de gaten!