Uitleg van algemene voorwaarden – consument moet economische gevolgen kunnen inschatten

24/03/2016

Gerechtshof 's-Hertogenbosch 6 oktober 2015, ECLI:NL:GHSHE:2015:3895

In dit arrest overwoog het hof ambtshalve, buiten de stellingen van partijen om, of de overeenkomst tussen partijen moet worden vernietigd. De Nederlandse rechter dient bij overeenkomsten met consumenten ambtshalve te toetsen of bedingen in de algemene voorwaarden moeten worden vernietigd vanwege hun onredelijk bezwarend karakter. Een beding dat de kern van de prestatie aangeeft kan in beginsel niet worden vernietigd op de grond dat het beding onredelijk bezwarend is. Dat geldt echter niet voor kernbedingen die niet duidelijk of begrijpelijk zijn geformuleerd (art. 6:231 onder a BW).

De partijen bij dit geschil zijn een consument die een zogenaamde "woekerpolis" heeft afgesloten en de verzekeraar van die polis. De kantonrechter wees in eerste aanleg alle stellingen van de consument af. In hoger beroep vroeg het hof partijen zich uit te laten over de vraag of sprake is van oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten, met het oog op de plicht van de rechter om dit ambtshalve te toetsen (Richtlijn 93/13/EEG), meer specifiek over de duidelijkheid en begrijpelijkheid van de kernbedingen. Hieronder vallen de bepalingen over premiebetaling en de bedingen die het verzekerd risico omschrijven of afbakenen. Het hof verwees specifiek naar de uitspraak van het Hof van Justitie van 23 april 2015, C-96/14 (Van Hove / CNP Assurance SA (ECLI:EU:C:2015:262)). Daarin overwoog het HvJ dat een kernbeding in een verzekeringsovereenkomst slechts buiten de ambtshalve toets van redelijk bezwarendheid valt indien het bedingduidelijk en begrijpelijk is geformuleerd, dat wil zeggen dat het beding uit grammaticaal oogpunt begrijpelijk is voor de consument en dat bovendien in de overeenkomst de concrete werking van het mechanisme waarop het betrokken beding betrekking heeft, alsook de verhouding tussen dit mechanisme en het mechanisme dat is voorgeschreven door andere bedingen op een transparante wijze wordt uiteengezet, zodat de consument op basis van duidelijke en begrijpelijke criteria de economische gevolgen die er voor hem uit voortvloeien, kan inschatten.

Auteurs

Hendrik-terKuile-CMS-NL
Hendrik ter Kuile
Advocaat
Utrecht