Uitleg vrijwaringsclausule. Haviltex-criterium. Dwaling. Non-conformiteit. Wenk onder Hof Amsterdam, 31 oktober 2017

18/01/2018

Jasper Kampherbeek en Mariëlle de Blok zijn redactioneel medewerker van het tijdschrift Rechtspraak Notariaat (RN).

Hoe moet een vrijwaringsclausule tussen partijen worden uitgelegd?

Wenk in RN 2018/4, ECLI:NL:GHAMS:2017:4419

In het alom bekende Haviltex-arrest is het criterium gegeven voor de uitleg van rechtshandelingen. Bij de uitleg dient men te kijken naar de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan de bepalingen mochten toekennen en hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs mochten verwachten. Dit is een open criterium en hierdoor zijn rechterlijke uitspraken moeilijk te voorspellen. Deze subjectieve benadering is nog immer het uitgangspunt voor alle uitleggeschillen. De jurisprudentie laat sinds het PontMeyer- en het Derksen/Homburg-arrest onder bepaalde omstandigheden echter een meer objectieve norm zien. Daarbij werd in het licht van de aard van de transactie (een commercieel contract), de omvang en gedetailleerdheid van het contract (het betrof een omvangrijk en breed uitgesponnen contract met bijlagen), de wijze van totstandkoming ervan (beide partijen lieten zich bijstaan door gespecialiseerde advocaten) als uitgangspunt genomen dat beslissend gewicht moet worden toegekend aan de meest voor de hand liggende taalkundige uitleg. Dit behoudens tegenbewijs van de partij die een andere uitleg verdedigt. In de literatuur wordt gepleit voor een 'in beginsel' taalkundige uitleg van álle commerciële contracten. Door uit te gaan van een taalkundige uitleg wordt op voorhand meer houvast c.q. rechtszekerheid geboden dan bij een uitleg waarbij onzekere subjectieve factoren een rol spelen. Het hof gaat in de onderhavige uitspraak niet zo ver om de taalkundige uitleg van de vrijwaringsclausule van doorslaggevend belang te achten. Wel wordt terecht aan de taalkundige betekenis grote betekenis toegekend. Met het oog op het toenemend belang van de taalkundige ofwel grammaticale uitleg uitleg verdient het aanbeveling dat in de gevallen waarbij de notaris betrokken is bij het opstellen van een (koop)overeenkomst de tekst van de bepalingen nauwlettend in de gaten wordt gehouden.

Auteurs

De foto van Jasper Kampherbeek
Jasper Kampherbeek
Toegevoegd Notaris
De foto van Marielle de Blok
Mariëlle de Blok
Kandidaat-notaris