Polska: Nowe zasady konfiskaty korzyści uzyskanych z przestępstwa – aktualizacja
W naszym poprzednim Law-now alercie z 24.06.2016, opisaliśmy najważniejsze zmiany związane z projektem nowelizacji dotyczącej nowych zasad konfiskaty (przepadku) korzyści uzyskanych z przestępstwa. Od tego czasu projekt uległ istotnym zmianom został uchwalony przez Sejmu. Obecnie projekt jest przedmiotem prac w Senacie. Wszyscy klienci, w szczególności współpracujący z podmiotami z sektora publicznego, powinni zapoznać się z projektem nowelizacji. Najważniejsze z projektowanych zmian to:
1. Konfiskata przedsiębiorstwa, które służyło do popełnienia przestępstwa
Zmieniony projekt ustawy przewiduje możliwość konfiskaty całego przedsiębiorstwa, jeżeli służyło ono do popełnienia przestępstwa (ale nie przestępstwa skarbowego) lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści. Konfiskata będzie mogła nastąpić:
- tylko w odniesieniu do przedsiębiorstw stanowiących własność osób fizycznych tj. sprawcy przestępstwa lub innej osoby fizycznej, której można przypisać zamiar wykorzystania przedsiębiorstwa do popełnienia przestępstwa lub ukrycia osiągniętej z niego korzyści. Jest to istotna zmiana w stosunku do poprzedniej wersji projektu, która nie wyłączała spod możliwości projektowanej konfiskaty przedsiębiorstw należących do osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych (np. spółek). W świetle obecnego brzmienia projektu podmioty zbiorowe będą mogły podlegać wyłącznie sankcjom i konfiskacie przewidzianym w ustawie z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary („Ustawa z 2002 r.”);
- tylko w odniesieniu do przestępstw, w wyniku którego sprawca osiągnął korzyść majątkową o wartości co najmniej 200.000 zł (50,000 euro);
Nowy projekt wyłącza również możliwość konfiskaty w przypadku, gdyby była ona niewspółmierna do wartości przedsiębiorstwa lub wagi popełnionego przestępstwa.
2. Zarząd przymusowy nad przedsiębiorstwem
Zmodyfikowany projekt wprowadza nowy środek zapobiegawczy mający na celu zabezpieczenie przyszłej konfiskaty (przepadku), grzywien i środków kompensacyjnych – zarząd przymusowy nad przedsiębiorstwem. Środek ten może być stosowany również wobec podmiotów zbiorowych (spółek) w celu zabezpieczenia przyszłych sankcji, które mogłyby zostać nałożone na podstawie Ustawy z 2002 r. Zarządca przymusowy miałby być ustanawiany na podstawie postanowienia prokuratora. Postanowienie to wymagać będzie jednak zatwierdzenia przez sąd. Prokurator będzie miał 7 dni na wystąpienie o zatwierdzenie, które powinno zostać udzielone przez sąd w przeciągu 7 dni od przekazania mu wniosku. Na postanowienie sądu będzie służyło zażalenie m.in. właścicielowi przedsiębiorstwa (osobie fizycznej lub spółce).
3. Domniemanie przestępczego pochodzenia majątku
Zmieniony projekt wprowadza domniemanie, że majątek osoby skazanej za poważniejsze przestępstwa (takie jak np. kradzież, oszustwo, łapownictwo), za pomocą którego skazany osiągnął lub mógł osiągnąć korzyść majątkową, pochodzi z przestępstwa i w związku z tym może podlegać konfiskacie. Podobnie jak w poprzedniej wersji projektu, domniemanie ma dotyczyć całego mienia skazanego, które uzyskał on w okresie od 5 lat przed popełnieniem przestępstwa do czasu wydania pierwszego wyroku skazującego. Aby uniknąć konfiskaty, skazany lub inna osoba zainteresowana musi przedstawić dowód przeciwny.
4. Zwiększone możliwości podsłuchów i innych działań operacyjnych
Zmodyfikowany projekt poszerza uprawnienia Policji, Kontroli Skarbowej i innych służb do korzystania z podsłuchów operacyjnych i innych operacyjnych sposobów gromadzenia dowodów. Służby będą uprawnione do wystąpienia o zgodę sądu na stosowanie działań operacyjnych z powołaniem się na podejrzenie dodatkowych przestępstw (m.in. fałszywych zeznań). Działania operacyjne będą również dopuszczalne w celu poszukiwania majątku, który może podlegać konfiskacie. Jeżeli zmieniony projekt wejdzie w życie, może to spowodować częstsze korzystanie przez służby z podsłuchów operacyjnych.
Będziemy informowali o wszelkich istotnych zmianach projektu kiedy zostanie opublikowany jako ustawa.
