Polska wprowadza w kwietniu nowe obowiązki dotyczące świadectw charakterystyki energetycznej

28 kwietnia 2023 r. w Polsce wchodzi w życie nowelizacja ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wdrażająca dyrektywę o charakterystyce energetycznej budynków.

W zakresie skutków dla właścicieli budynków najistotniejsze zmiany, jakie niesie ze sobą nowelizacja, to:

• wprowadzenie sankcji za nieprzekazanie nabywcy świadectwa charakterystyki energetycznej budynku w przypadku sprzedaży (lub kopii świadectwa w przypadku najmu),
• konieczność załączania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku do wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie,
• wprowadzenie nowych obowiązków w zakresie kontroli systemów ogrzewania lub klimatyzacji.

Poniższy artykuł zawiera szczegółowe informacje na temat wpływu nowelizacji na świadectwa charakterystyki energetycznej w polskim sektorze budowlanym.

Zmiany w zakresie świadectw charakterystyki energetycznej

Czym są świadectwa charakterystyki energetycznej?

Świadectwo charakterystyki energetycznej określa wielkość zapotrzebowania na energię niezbędną do zaspokojenia potrzeb energetycznych związanych z użytkowaniem budynku lub jego części.

Nadchodzące zmiany stanowią instrument, który ma pomóc w osiągnięciu unijnych celów redukcji emisji gazów cieplarnianych. (Zgodnie ze strategią Europejskiego Zielonego Ładu wszystkie nowe budynki powinny być zeroemisyjne od 2028 r., a cały sektor budowlany powinien osiągnąć neutralność emisyjną do 2050 r.).

Kto musi posiadać świadectwa charakterystyki energetycznej?

Obowiązek sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej odnosi się do nowych budynków i będą musiały go posiadać już na etapie oddawania do użytku. W przypadku budynków istniejących konieczność jego sporządzenia pojawia się na etapie sprzedaży lub w przypadku najmu budynku lub jego części.

Obowiązek ten nie będzie dotyczył następujących budynków (o których mowa w art. 3 ust. 4 Ustawy):

• podlegających ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;
• używanych jako miejsce kultu i do działalności religijnej;
• przemysłowych oraz gospodarczych niewyposażonych w instalacje zużywające energię,
  z wyłączeniem instalacji oświetlenia wbudowanego;
• mieszkalnych, przeznaczonym do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku;
• wolnostojących o powierzchni użytkowej poniżej 50 m²;
• gospodarstw rolnych o wskaźniku EP określającym roczne obliczeniowe zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną nie wyższym niż 50 kWh/(m²·rok).

Dotychczasowo sprzedający lub wynajmujący byli zobowiązani do przekazania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku przy sporządzaniu umowy, nie było to jednak obwarowane sankcjami. Na podstawie nowelizacji ten obowiązek został uszczegółowiony, zobowiązując sprzedających i wynajmujących do przekazywania świadectwa charakterystyki energetycznej dotyczącego również części budynku, do którego odnosi się dana umowa, a także wprowadzona została kara grzywny w przypadku niespełnienia tego obowiązku.

Co to oznacza dla procesu inwestycyjnego?

Nowelizacja nakłada obowiązek dołączania do wniosków o udzielenie pozwolenia na użytkowanie oraz do zawiadomień o zakończeniu budowy kopii świadectwa charakterystyki energetycznej budynku przekazanego w postaci papierowej albo wydruku świadectwa przekazanego w postaci elektronicznej.

Od tej zasady obowiązują takie same wyłączenia przedmiotowe, jak te związane z obowiązkiem sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej opisanych powyżej.

Obowiązek dołączenia świadectwa charakterystyki energetycznej dotyczył będzie również budynków będących aktualnie w trakcie budowy na podstawie projektów budowlanych zatwierdzonych decyzjami o pozwoleniu na budowę po dniu 19 września 2020 r.

Niedołączenie świadectwa charakterystyki energetycznej do wniosków o udzielenie pozwolenia na użytkowanie oraz do zawiadomień o zakończeniu budowy będzie wiązało się z koniecznością wezwania przez organ do uzupełnienia braków formalnych, co z kolei będzie prowadziło do wydłużenia zakończenia procesu inwestycyjnego.

Konsekwencje braku świadectwa charakterystyki energetycznej

Nowelizacja wprowadza szereg nowych kar za niewywiązywanie się z obowiązków związanych ze świadectwami charakterystyki energetycznej, w tym karze grzywny w wysokości to 5,000 złotych, podlegać będzie między innymi:

• sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej przez osobę niespełniającą ustawowych wymogów lub niewpisaną do centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków;
• sporządzenie i przekazanie świadectwa niespełniającego ustawowych wymogów;
• nieprzekazanie świadectwa charakterystyki energetycznej przy sprzedaży lub najmie;
• niedokonanie okresowej kontroli systemu ogrzewania lub systemu klimatyzacji budynków przez właściciela lub zarządcę budynku.

Co z przekazanymi już świadectwami charakterystyki energetycznej?

Świadectwa charakterystyki energetycznej przekazane przed dniem wejścia w życie nowelizacji zachowają ważność przez okres, na jaki zostały sporządzone. (Świadectwa są ważne przez 10 lat). Jeśli jednak nie zostały przekazane, zastosowanie będą miały znowelizowane przepisy.

Ponadto świadectwa stracą swoją ważność, jeśli w budynku lub jego części dokonano prac wpływających na charakterystykę energetyczną – w takim przypadku świadectwo charakterystyki energetycznej trzeba będzie uzyskać na nowo.

Zmiany w zakresie kontroli systemów ogrzewania oraz klimatyzacji

Kontrola systemów ogrzewania lub klimatyzacji

Nowe przepisy przewidują rozszerzenie katalogu obowiązkowych kontroli systemów ogrzewania lub klimatyzacji. Dotychczasowo kontroli podlegały kotły o mocy cieplnej od 20 kW i urządzenia chłodnicze o mocy większej niż 12 kW. Nowelizacja przewiduje obowiązek kontroli systemów ogrzewania oraz połączonych systemów ogrzewania oraz klimatyzacji i wentylacji o sumarycznej mocy cieplnej / chłodniczej ponad 70 kW. Ustawodawca wprowadził również katalog wyłączeń z kontroli, obejmujący m.in. budynki niemieszkalne wyposażonych w systemy automatyki i sterowania.

Obowiązkowe systemy automatyki i sterowania

Do 31 grudnia 2024 r. właściciel lub zarządca budynku niemieszkalnego (o ile będzie to uzasadnione technicznie i opłacalne z ekonomicznego punktu widzenia) będzie zobowiązany do wyposażenia budynki w system automatyki i sterowania, o ile budynek ten posiada system:  ogrzewania lub połączony systemem ogrzewania i wentylacji o nominalnej sumarycznej mocy cieplnej ponad 290 kW; oraz  klimatyzacji lub połączony systemem klimatyzacji i wentylacji o nominalnej sumarycznej mocy chłodniczej ponad 290 kW. 

Aby uzyskać więcej informacji na temat tej nowelizacji i polskiego sektora budowlanego, skontaktuj się ze swoim partnerem CMS lub lokalnymi ekspertami CMS.