Polskie projekty zmian w przepisach alkoholowych a unijny pakiet winiarski

Rynek win bezalkoholowych i niskoalkoholowych rozwija się dynamicznie w całej Unii Europejskiej, a polscy producenci i dystrybutorzy coraz aktywniej uczestniczą w tym trendzie. Na szczeblu unijnym odpowiedzią na ten rozwój jest rozporządzenie 2026/471 (tzw. pakiet winiarski), które wprowadza zharmonizowane zasady oznakowania takich produktów. Równolegle w polskim parlamencie procedowane są projekty nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, obejmujące m.in. zmianę zasad reklamy oraz sprzedaży produktów bezalkoholowych kojarzonych z alkoholem, w tym powstałych w wyniku dealkoholizacji. Wszystkie omawiane poniżej regulacje krajowe mają charakter projektowy i mogą ulec istotnym zmianom w toku dalszych prac legislacyjnych.

Rządowy projekt Ministerstwa Zdrowia zakłada m.in. całkowity zakaz reklamy i promocji napojów alkoholowych (w tym rozszerzenie zakazu na piwo), ograniczenie sprzedaży alkoholu w opakowaniach o pojemności do 300 ml wyłącznie do opakowań szklanych lub metalowych, zakaz detalicznej sprzedaży alkoholu w postaci innej niż płynna (np. w formie proszku, żelu lub pasty), regulację sprzedaży na odległość oraz podwyższenie kar za nielegalną reklamę alkoholu.

Istotne znaczenie ma również projekt Klubu Parlamentarnego Polska 2050–Trzecia Droga, który przewiduje szeroką definicję „napoju bezalkoholowego”. Ma ona obejmować nie tylko produkty o zawartości alkoholu do 0,5% objętości, lecz także produkty, które nazwą, znakiem towarowym, kształtem graficznym lub opakowaniem wykazują podobieństwo lub tożsamość z oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do napoju alkoholowego. Dla tak zdefiniowanych produktów projekt przewiduje zakaz reklamy i promocji, a w odniesieniu do niektórych produktów spożywczych również zakaz sprzedaży, wprowadzania do obrotu i podawania.

Z kolei projekt KP Lewicy przewiduje analogiczny do projektu rządowego zakaz reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych oraz objęcie tym zakazem także napojów bezalkoholowych. 

Równolegle, 18 marca 2026 r., weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/471, czyli tzw. pakiet winiarski. Rozporządzenie ustanawia zharmonizowane zasady dla win bezalkoholowych i o obniżonej zawartości alkoholu oraz jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Aby umożliwić producentom dostosowanie się do nowych wymogów w zakresie oznakowania produktów o obniżonej zawartości alkoholu, przepisy te zaczną obowiązywać po upływie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie Rozporządzenia 2026/471, czyli od 19 września 2027 roku. Produkty, które zostały poddane dealkoholizacji i etykietowane przed tą datą, będą mogły pozostawać w obrocie do wyczerpania zapasów.

Zgodnie z rozporządzeniem produkty poddane dealkoholizacji powinny być oznaczane m.in. jako:

• „bezalkoholowy” – gdy rzeczywista zawartość alkoholu nie przekracza 0,5% obj.; 
• „0,0%” – gdy rzeczywista zawartość alkoholu nie przekracza 0,05% obj.; 
• „o obniżonej zawartości alkoholu” – gdy rzeczywista zawartość alkoholu przekracza 0,5% obj., ale znajduje się co najmniej 30% poniżej minimalnej rzeczywistej zawartości alkoholu właściwej dla danej kategorii przed dealkoholizacją. 

Każdy taki produkt musi również zawierać oznaczenie „wyprodukowano w drodze dealkoholizacji”.

W praktyce może to oznaczać, że produkt prawidłowo oznakowany zgodnie z prawem UE zostanie jednocześnie uznany na gruncie projektowanych przepisów krajowych za produkt wykorzystujący podobieństwo do napoju alkoholowego. W konsekwencji mógłby zostać objęty krajowym zakazem reklamy, promocji, a w określonych przypadkach także sprzedaży lub wprowadzania do obrotu.

Warto odnotować, że projekty poselskie zostały objęte procedurą notyfikacyjną przed Komisją Europejską. Stanowisko Komisji może mieć znaczenie dla dalszego przebiegu prac legislacyjnych i ostatecznego kształtu regulacji.

Przedsiębiorcy działający na rynku napojów alkoholowych oraz bezalkoholowych, w szczególności producenci i dystrybutorzy win bezalkoholowych i niskoalkoholowych, powinni monitorować dalsze prace nad projektami, w szczególności w zakresie definicji produktów bezalkoholowych oraz relacji projektowanych zakazów do obowiązków etykietowania wynikających z prawa UE. 

W celu uzyskania dodatkowych informacji na temat omawianych projektów legislacyjnych, unijnego pakietu winiarskiego oraz ich potencjalnego wpływu na Państwa działalność w Polsce, prosimy o kontakt z Państwa dedykowanym partnerem lub lokalnymi ekspertami CMS.