Opgelet, verzekeraars: expertisedocumenten zijn niet geheim
1. De bijstand van een technische expert is vaak cruciaal voor verzekeraars bij het onderzoek van een claim. Dergelijke expertisedocumenten worden meestal niet gedeeld met de verzekerde en/of de begunstigde onder de polis. De verslagen kunnen immers vaststellingen of interpretaties bevatten die nadelig zijn voor het dekkingsstandpunt dat de verzekeraar wenst in te nemen ten aanzien van de verzekerde en/of de begunstigde. Verzekeraars nemen daarom geregeld de positie in dat de documenten opgesteld door de door hen aangestelde expert vertrouwelijk zijn. Deze positie is op de helling komen te staan door recente rechtspraak.
2. In een recente zaak voor de ondernemingsrechtbank Antwerpen, afdeling Tongeren trachtte een huurder de schade die hij leed ten gevolge van een brand rechtstreeks op de brandverzekeraar van zijn verhuurder te verhalen. De huurder argumenteerde dat de verzekeraar dekking verschuldigd was op basis van de brandverzekeringsovereenkomst, hoewel hij zelf geen kennis had van de polis in kwestie. Ondergeschikt vorderde de huurder de overlegging van de pertinente stukken om het geschil verder te kunnen beoordelen. Volgens de huurder waren de pertinente stukken enerzijds de verzekeringspolis, en anderzijds de verslaggeving van de aangestelde brandexpert.
De brandverzekeraar verzette zich tegen de overlegging van deze stukken op grond van het vertrouwelijk karakter ervan. In haar vonnis van 6 maart 2024 wees de rechtbank deze argumentatie echter af.
Wat betreft de overlegging van de verzekeringspolis verwees de rechtbank naar artikel 78 van de wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen. Op basis van dit artikel heeft iedere begunstigde die onder bezwarende titel recht heeft op de dekking van een verzekering, het recht om van de verzekeringnemer of van de verzekeraar mededeling te krijgen van de voorwaarden van de dekking. Daarnaast oordeelde de rechtbank dat de overlegging van de verzekeringspolis noodzakelijk was om met zekerheid de dekking onder de polis na te gaan. De brandverzekeraar werd bijgevolg verplicht om de algemene en bijzondere verzekeringsvoorwaarden voor te leggen.
De beslissing tot verplichte overlegging van de polis zal weinig verbazen, gelet op de specifieke wettelijke basis hiervan. Voor de overlegging van de expertisedocumenten van de aangestelde expert bestaat echter geen soortgelijke wettelijke bepaling.
Toch heeft de rechtbank de verzekeraar opgelegd om ook de verslagen, foto’s en alle andere documenten van de brandexpert met vaststellingen over de oorzaak van de brand over te leggen. Daarnaast diende de verzekeraar de correspondentie met haar brandexpert over een bepaald schadepunt te overleggen.
De rechtbank oordeelde dat deze stukken cruciaal waren om te kunnen oordelen over het geschil, en riep de medewerkingsplicht uit artikel 8.4 BW in om de overlegging te motiveren. Artikel 8.4 BW is de codificatie van vaststaande rechtspraak dat elke partij gehouden is om mee te werken aan de bewijsvoering. De rechtbank heeft uitdrukkelijk het vertrouwelijk karakter van de expertisedocumenten verworpen.
3. Verzekerden en begunstigden zullen zich in de toekomst op artikel 8.4 BW en dit vonnis van 6 maart 2024 kunnen beroepen om toegang te vragen tot documenten gerelateerd aan het onderzoek van de claim. Zodra een partij aannemelijk kan maken dat bepaalde documenten relevant zijn voor de beoordeling van het geschil, lijkt de deur naar overlegging op basis van artikel 8.4 BW geopend.
De impact van het vonnis op verzekeraars is niet gering. De medewerkingsplicht uit artikel 8.4 BW geldt immers ook in een buitengerechtelijke context, m.a.w. verzekeraars zijn in principe verplicht om dergelijke documenten over te maken op verzoek van de verzekerde of begunstigde, en dit zelfs zonder gerechtelijk bevel. Bovendien menen wij dat het toepassingsgebied van deze rechtspraak niet beperkt blijft tot brandpolissen, maar dat deze principes op alle soorten polissen kunnen worden toegepast.
4. Een duidelijke waarschuwing aan verzekeraars is dus gepast: de kans wordt steeds reëler dat interne verslaggeving door de expert moet worden gedeeld met de verzekerde en/of begunstigde onder de polis. De vraag stelt zich dus of de verzekeringsexpert nog objectief en volledig kan en/of mag rapporteren, dan wel of enige censuur van de expertisedocumenten niet wenselijk is met het oog op het veiligstellen van de dekkingspositie van de verzekeraar.
Het verzekeringsteam van CMS volgt de ontwikkelingen op en staat ter beschikking voor verdere toelichting, vragen of bijstand.
