COVID-19: Europese Commissie lanceert raadpleging over verlenging van de Tijdelijke Kaderregeling inzake staatssteun

Inleiding tot een gewijzigde Tijdelijke Kaderregeling

De Europese Commissie heeft op 30 september 2021 een raadplegingsproces op gang gebracht door de lidstaten een voorstel te bezorgen met de zesde ontwerpwijziging van de Tijdelijke Kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige COVID-19-uitbraak. Deze Tijdelijke Kaderregeling werd op 19 maart 2020 aangenomen en werd reeds vijfmaal gewijzigd om nieuwe steuncategorieën in te voeren en de toepassing ervan te verlengen, in feite tot 31 december 2021. Met de ontwerpwijziging wordt voornamelijk beoogd de Tijdelijke Kaderregeling te verlengen tot ten minste 30 juni 2022 en er nieuwe maatregelen in op te nemen voor investeringen en solvabiliteitssteun na de pandemie.

De Tijdelijke Kaderregeling is gebaseerd op artikel 107.3, b) VWEU om een ernstige verstoring in de economie van de EU op te heffen. Alleen ondernemingen die na 31 december 2019 in moeilijkheden zijn geraakt, komen in aanmerking voor steun op grond van de Tijdelijke Kaderregeling. Dit om te voorkomen dat de steun wordt gebruikt voor zaken die geen verband houden met de COVID-19 uitbraak.

Welke steuncategorieën vallen onder de regeling?

De Tijdelijke Kaderregeling voorziet in verschillende steuncategorieën die door de lidstaten ten uitvoer kunnen worden gelegd:

1. Regelingen voor rechtstreekse subsidies, belastingvoordelen, overheidsleningen en -garanties, enz. aan bedrijven om aan dringende liquiditeitsbehoeften te voldoen.
2. Gesubsidieerde staatsgaranties van ten hoogste zes jaar op nieuwe bankleningen, in de vorm van gesubsidieerde premies, op basis van een eenvoudige tabel die door de Commissie is opgesteld gebaseerd op de omvang van de begunstigde (KMO of grote onderneming) en de looptijd van de lening.
3. Leningen met rentesubsidie, met inbegrip van achtergestelde leningen met een looptijd van ten hoogste zes jaar: de rentevoet van deze leningen moet gelijk zijn aan of niet lager zijn dan de rentevoeten die zijn vastgesteld in een door de Commissie op basis van de omvang opgestelde tabel.
4. Herkapitalisatiemaatregelen onder strikte voorwaarden inzake noodzaak, passendheid en omvang van de interventie, bestuur, vergoeding, exitstrategie, bescherming van de mededinging, verbod op kruissubsidiëring en overnameverbod, enz.
5. Selectieve regelingen voor tijdelijk uitstel van belastingen of van socialezekerheidsbijdragen, alsmede steunregelingen in de vorm van loonsubsidies voor werknemers die anders zouden zijn ontslagen wegens de uitbraak van COVID-19.
6. Steunregelingen in de vorm van steun voor ongedekte vaste kosten ten belope van maximaal 70% van de ongedekte vaste kosten voor bedrijven die meer dan 30% van hun omzet hebben verloren.
7. Steun voor onderzoek, ontwikkeling en productie van COVID-19-producten.
8. Soepelere regels inzake kortlopende exportkredietverzekeringen.

Van meet af aan dient te worden benadrukt dat alle steunregelingen waarin de Tijdelijke Kaderregeling voorziet, door de lidstaten bij de Commissie moeten worden aangemeld voordat zij ten uitvoer worden gelegd, waarna de Commissie haar goedkeuring moet geven.

Wat is er nieuw aan het ontwerp van de Tijdelijke Kaderregeling?

In juni 2021 heeft de Commissie een openbare raadpleging van de lidstaten georganiseerd over de toekomst van de Tijdelijke Kaderregeling om na te gaan of deze specifieke uitzonderlijke steunmaatregelen eventueel moeten worden verlengd dan wel of specifieke sectorale maatregelen moeten worden genomen ten gunste van de sectoren die het zwaarst door de uitbraak zijn getroffen (zoals toerisme en luchtvervoer).

De Commissie erkent dan ook in de eerste plaats dat geen enkel bedrijf kunstmatig in leven mag worden gehouden door steunmaatregelen te nemen die niet getuigen van economisch gezond verstand. De voorgenomen wijziging van de Tijdelijke Kaderregeling geeft de krijtlijnen weer om de steunmaatregelen terug te schalen aangezien de economie weer aantrekt. Zij voorziet meer bepaald in een verlenging in de tijd tot slechts 30 juni 2022.

De voortdurende leercurve die door de pandemie is ontstaan, heeft geleid tot verscheidene aanpassingen van de inhoud en de looptijd van de Tijdelijke Kaderregeling (zie in dit verband onze artikelen van 7 april 2020, 13 mei 2020, 10 juli 2020, 16 oktober 2020 en 3 februari 2021). Na deze wijzigingen is het nu zeker dat niet alle types ondernemingen in dezelfde mate zijn getroffen.

Wat de materiële werkingssfeer van de wijziging van de Tijdelijke Kaderregeling betreft, zou deze ook toekomstgerichte investerings- en solvabiliteitsondersteunende maatregelen voor een beperkte duur omvatten, zelfs tot na de voorziene uitdoofdatum van 30 juni 2022. In dat verband zou een abrupte stopzetting van alle steunmaatregelen in één keer de vele economische activiteiten verstoren die momenteel nog in volop herstel zijn en die aan het neerdalen zijn in het post-pandemische economische landschap. Het ontwerpvoorstel zou het met name mogelijk maken om, met behoud van een level playing field en competitieve marktvoorwaarden, na 30 juni 2022 steunmaatregelen toe te staan op basis van artikel 107.3, c) VWEU, en wel in de vorm van:

• investeringssteunmaatregelen tot en met 31 december 2022, ter verlichting van het tekort aan private investeringen dat door de crisis is veroorzaakt, op voorwaarde dat deze (i) op een brede groep begunstigden zijn gericht en (ii) in beperkte mate worden verleend; en
• solvabiliteitsondersteunende maatregelen tot en met 31 december 2023, om private middelen en investeringen aan te trekken door middel van aandelenfinanciering in kleinere en dus financieel zwaarder door de pandemie getroffen ondernemingen.

Het ontwerpvoorstel wil ook de steunplafonds van de maatregel voor ongedekte vaste kosten aanpassen om de aanhoudende economische gevolgen van de pandemie aan te pakken en de voorwaarden voor bepaalde tijdelijke staatssteunmaatregelen die de Commissie op grond van artikel 107.3, b) VWEU verenigbaar acht, te verduidelijken en aan te passen. Ten slotte stelt de Commissie voor om de tijdelijke schrapping van alle landen van de lijst van “landen met een verhandelbaar risico” in bijlage 1 bij de mededeling inzake kortlopende exportkredietverzekeringen te verlengen tot 30 juni 2022.

Wat betekent dit voor uw onderneming?

De lidstaten worden nu uitgenodigd opmerkingen te maken over het ontwerp van de Commissie voor de zesde wijziging van de Tijdelijke Kaderregeling. Na analyse van de ontvangen feedback zal de Commissie beslissen welke weg zij zal volgen en of alle voorgestelde wijzigingen uiteindelijk zullen worden behouden.

CMS is voornemens u op de hoogte te houden van de overheidsmaatregelen die door de lidstaten worden genomen om uw ondernemingen te ondersteunen. In dit verband verwijzen wij u naar de door CMS gepubliceerde gids over de steunmaatregelen van de overheid die in 21 Europese landen zijn genomen in het kader van de COVID-19 crisis.

Neem contact op met uw vaste CMS partner of raadpleeg onze brochure voor de CMS contactpersoon in uw rechtsgebied.