Nieuwe concessies voor de Friese Waddenveren – wie biedt?

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft recent nieuwe concessies aangekondigd voor de veerdiensten van en naar de Friese Waddeneilanden. De huidige concessies van deze diensten lopen in 2029 af. Daarom is het ministerie gestart met de voorbereidingen voor nieuwe concessies, die in 2026 voor het eerst openbaar worden aanbesteed. Uit de door het ministerie uitgevoerde marktanalyse volgt dat meerdere marktpartijen interesse hebben in het uitvoeren van de veerdiensten. Het kan daarom zomaar gebeuren dat per 2029 andere vervoerders dan de huidige vervoerders aan het roer komen te staan.

De Waddenveren zijn (vrijwel) de enige verbindingen tussen de Waddeneilanden en het vasteland. In 2014 zijn twee concessies voor het verrichten van de veerdiensten onderhands gegund: de concessie Friese Waddenveren West (verbindingen van en naar Vlieland en Terschelling) en de concessie Friese Waddenveren Oost (verbindingen van en naar Ameland en Schiermonnikoog). Deze concessies hebben beiden een looptijd van vijftien jaar. De concessiehouders hebben het exclusieve recht om de veerdiensten aan te bieden. Dit betekent dat andere marktpartijen geen veerdiensten tussen de Friese Waddeneilanden en het vasteland mogen verzorgen.

In de onlangs gepubliceerde Nota van Uitgangspunten zijn de relevante kaders en uitgangspunten voor de nieuwe concessies vastgelegd. Hieruit volgt onder meer dat:

• het ministerie voornemens is om opnieuw twee concessies te verlenen: één voor Waddenveren West en één voor Waddenveren Oost. Deze concessies zullen door middel van een openbare aanbestedingsprocedure (concurrentiegerichte dialoog) worden verleend;
• de concessie Waddenveren West naar verwachting wederom voor vijftien jaar zal worden vergeven (2029–2044). Wat betreft de concessie Waddenveren Oost overweegt het ministerie een kortere looptijd. Dit vanwege onzekerheden ten aanzien van de verbinding naar Ameland, waaronder het Natura 2000-beheerplan van 2028, de mogelijke overstap naar elektrisch varen en het autobeleid van de gemeente Ameland. De definitieve looptijden voor de concessies zullen in het Programma van Eisen worden vastgesteld;
• het ministerie met de nieuwe concessies een belangrijke stap in de verduurzaming van het vervoer van en naar de Waddeneilanden wenst te zetten. Het ministerie overweegt om die reden om een minimaal emissiereductiepercentage in de nieuwe concessies op te nemen, dat gedurende de concessieperiode zal oplopen. Ook is het mogelijk dat elektrische aandrijving van schepen vanaf een bepaald jaar verplicht zal worden gesteld;
• het uitgangspunt van de nieuwe concessies zal zijn dat deze budgetneutraal dienen te worden uitgevoerd. Dit houdt in dat de opbrengst van de concessies voldoende moet zijn om zonder overheidsbijdrage te functioneren. De huidige concessies worden momenteel ook budgetneutraal uitgevoerd.

De Nota van Uitgangspunten wordt nu uitgewerkt tot een Programma van Eisen, dat medio 2025 voor consultatie beschikbaar zal komen. De verwachting is dat de aanbestedingsprocedure in de tweede helft van 2025 zal gaan starten. De gunning daarvan staat voor de tweede helft van 2026 op de planning. De nieuwe concessies zullen vervolgens in 2029 van start gaan na een implementatieperiode.

Contact

Heeft u vragen over de (aankomende) aanbesteding van de nieuwe concessies voor de Friese Waddenveren? Neem dan gerust contact op met onze aanbestedingsrecht advocaten.