Rechtbank bevestigt boetes in het eierkartel
Op 8 januari 2025 verklaart de rechtbank Rotterdam het beroep van drie eiproductfabrikanten tegen kartelboetes van de ACM grotendeels ongegrond. De fabrikanten hadden hun inkoopprijzen afgestemd, concurrentiegevoelige informatie uitgewisseld en afspraken gemaakt om pluimveehouders niet van elkaar over te nemen. De rechtbank oordeelt dat de ACM terecht heeft vastgesteld dat de fabrikanten met deze gedragingen het kartelverbod hebben overtreden. De afstemming was gericht op het beperken van onderlinge concurrentie en de fabrikanten hadden een sterke marktpositie ten opzichte van de pluimveehouders, aldus de rechtbank. Daarom behoefde de ACM geen onderzoek te doen naar de precieze effecten van de afstemming. De rechtbank bepaalt dat de ACM de boetebesluiten (zonder vermelding van boetebedragen of cijfermatige onderbouwing) mag publiceren.
Instemmingsrecht is niet in strijd met het mededingingsrecht
Op 8 januari 2025 oordeelt de rechtbank Noord-Holland in een geschil tussen Albert Heijn en haar franchisenemers over de dienst Maaltijd Thuis. Albert Heijn betoogde dat het in de Wet Franchise verankerde instemmingsrecht van franchisenemers in strijd is met het Europees kartelverbod en de 'nuttig effect norm'. Dat is volgens de rechtbank niet het geval, nu het wettelijk instemmingsrecht geen merkbaar effect heeft op de handel tussen de lidstaten. De Dienstenrichtlijn zou volgens de rechtbank evenmin zijn geschonden.
Hof oordeelt dat een exclusief afnamebeding niet in strijd is met het mededingingsrecht
Op 14 januari 2025 publiceert het gerechtshof Den Haag een uitspraak in een zaak tussen een tankstation en een leverancier van motorbrandstoffen, Energie Service B.V. ("Energie Service"). Het tankstation stelt dat de overeenkomst tussen partijen nietig is wegens strijd met het kartelverbod. Het daarin opgenomen exclusieve afnamebeding zou de mededinging beperken. Het gerechtshof stelt vast dat het marktaandeel van Energie Service op de Nederlandse markt voor de distributie van motorbrandstoffen via tankstations minder dan 1% bedraagt. Het exclusieve afnamebeding van meer dan vijf jaar heeft geen merkbaar effect op de mededinging en het kartelverbod is daarom niet van toepassing.
ACM verklaart toezeggingen uit de chiropractiesector bindend
Op 17 januari 2025 publiceert de ACM een besluit van 20 december 2024 waarin zij de toezeggingen van drie brancheorganisaties in de chiropractiesector bindend verklaart. Deze toezeggingen betreffen het schrappen van regels die kortingen en gratis eerste consulten verbieden en beperkingen opleggen ten aanzien van adverteren. De wijzigingen zijn doorgevoerd om concurrentierisico's te verminderen en de marktwerking te verbeteren. De toezeggingen zijn geldig tot 20 december 2027 en de ACM zal toezicht houden op de naleving.
ACM accepteert toezeggingen van Ticketmaster over doorverkoop van mobiele tickets
Op 20 januari 2025 publiceert de ACM een besluit van 20 december 2024 waarin zij de toezeggingen van Ticketmaster accepteert om concurrentie in het kader van de doorverkoop van mobiele tickets te waarborgen. In 2023 startte de ACM een onderzoek naar mogelijk misbruik van machtspositie door Ticketmaster dat de doorverkoop van mobiele tickets beperkte en/of exclusief aan zichzelf voorbehield. Tijdens het onderzoek paste Ticketmaster haar gedrag aan waardoor andere doorverkoopplatforms mobiele tickets van Ticketmaster kunnen doorverkopen via haar transferfunctionaliteit. De ACM concludeert nu dat de toezeggingen van Ticketmaster de mededingingsrisico's doelmatig wegnemen.
ACM wijst handhavingsverzoek L-Mobi tegen KPN af
Op 28 januari 2025 publiceert de ACM een besluit van 20 januari 2025. Daarin wijst zij het handhavingsverzoek van L-Mobi tegen KPN af. L-Mobi beschuldigde KPN van misbruik van een economische machtspositie door marge-uitholling en prijsdiscriminatie. Volgens L-Mobi hanteerde KPN hogere wholesaletarieven voor L-Mobi dan de retailtarieven van KPN's dochteronderneming Simyo. Dat zou leiden tot uitsluitingseffecten. De ACM aanvaardt dat standpunt niet na inventariserend onderzoek. L-Mobi bedient namelijk slechts 15.000 klanten en heeft een marktaandeel van minder dan 1 promille op de retailmarkt voor mobiele telecommunicatiediensten. Daarnaast ziet de ACM geen aanwijzingen voor prijsdiscriminatie.
ACM adviseert wettelijke verplichting voor data-openheid
Op 28 januari 2025 publiceert de ACM haar brief van 22 januari 2025 waarin zij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport adviseert wettelijke eisen te stellen aan zorginformatiesystemen om data-openheid te verbeteren. Gesloten systemen beperken de gegevensuitwisseling en databeschikbaarheid. Dat belemmert marktwerking in zorg-ICT-markten en leidt tot vendor lock-in, beperkte innovatie en hoge administratieve lasten. De ACM constateert dat dominante ICT-leveranciers vaak misbruik maken van hun economische machtspositie door koppelingen met derden te weigeren of te vertragen. De ACM pleit voor open API's en documentatie van interne API's. Handhaving van de mededingingsregels is volgens de ACM moeilijk en niet doeltreffend. Daarom is een structurele oplossing via wettelijke verplichtingen noodzakelijk.
ACM publiceert jaarplan en focus werkzaamheden 2025
Op 5 februari 2025 publiceert de ACM haar jaarplan en de focus van haar werkzaamheden voor in dit jaar. In 2025 richt de ACM zich op het bevorderen van een eerlijke digitale economie, het versnellen van de energietransitie en het ondersteunen van een duurzame economie. De ACM wil misbruik van marktmacht en online misleiding voorkomen en eerlijke duurzaamheidsclaims en samenwerking binnen de mededingingsregels stimuleren. De ACM zal haar wettelijk instrumentarium om innovatie en economische groei te bevorderen moderniseren en regeldruk verminderen. Door samenwerking met nationale en internationale toezichthouders en een mix van toezichtinstrumenten streeft de ACM naar maximale maatschappelijke impact.
ACM start in 2025 vijf nieuwe marktonderzoeken
Op 5 februari 2025 kondigt de ACM aan dat zij in 2025 vijf nieuwe marktonderzoeken start die gericht zijn op dierenartspraktijken, (digitale) leermiddelen, computergestuurde consumentenprijzen, het budgetsegment voor vast internet en de waterstofmarkt. Deze onderzoeken zijn bedoeld om de werking van markten te verbeteren zonder dat een vermoeden van overtreding van regels aan de basis ligt daarvan. Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM, benadrukt het belang van goed functionerende markten voor innovatie en consumentenvoordelen. Naast deze onderzoeken richt de ACM zich op de digitale economie, energietransitie en verduurzaming.
ACM publiceert werkwijze voor marktonderzoeken
Op 6 februari 2025 publiceert de ACM de werkwijze Marktonderzoek. De ACM is bevoegd om marktonderzoeken te doen en rapportages te maken als zij dit nuttig acht voor de uitvoering van haar taken. Deze onderzoeken helpen bij het identificeren van knelpunten zoals toetredingsdrempels en gebrekkige innovatieprikkels. Een marktonderzoek begint met een selectie van markten op basis van signalen van consumenten, ondernemingen en openbare bronnen. Het onderzoek bestaat daarna uit vijf fases: het begin, de informatieverzameling en analyse, publicatie van de conceptrapportage en consultatie, publicatie van het definitieve rapport en aanbevelingen en tenslotte een (optionele) evaluatie. De ACM kan aanbevelingen doen om de marktwerking te verbeteren en, indien nodig, handhavend optreden bij wetsovertredingen.
Martijn Snoep pleit voor een New Competition Tool
In zijn speech van 7 februari 2025 pleit Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM, wederom voor de invoering van een New Competition Tool ("NCT"). Met dit instrument zou de ACM markten met onvoldoende effectieve mededinging kunnen aanpakken zonder dat er een overtreding van mededingingsregels hoeft te zijn. De ACM zou specifieke voorschriften kunnen opleggen aan ondernemingen om toetredings- en uitbreidingsdrempels te verlagen en innovatie te stimuleren. Het NCT past binnen de huidige doelstellingen van de ACM en moet met voldoende rechtswaarborgen zijn omkleed. Uiteindelijk is de invoering aan de wetgever, maar de ACM ziet het als een cruciaal middel om markten beter te laten werken.
Rechtbank vernietigt afwijzing handhavingsverzoek van de ACM
Op 13 februari 2025 doet de rechtbank Rotterdam uitspraak in een zaak tussen Leadiant, een geneesmiddelenfabrikant, en de ACM. Deze zaak betreft het verzoek van Leadiant aan de ACM om handhavend op te treden tegen twaalf Nederlandse zorgverzekeraars en andere betrokken partijen omdat zij het geneesmiddel CDCA van Leadiant zouden hebben geboycot en vervangen door een apotheekbereiding. Dat zou in strijd zijn met het kartelverbod en het verbod misbruik te maken van een economische machtspositie. De ACM had het handhavingsverzoek afgewezen op basis van haar prioriteringsbeleid. De rechtbank oordeelt echter dat de ACM onvoldoende draagkrachtig heeft gemotiveerd waarom zij van een nader onderzoek afzag. De ACM heeft eveneens onvoldoende gemotiveerd dat er geen schade voor de consumentenwelvaart is opgetreden door het handelen van de zorgverzekeraars en heeft het maatschappelijk belang bij handhavend optreden niet voldoende afgewogen, aldus de rechter. De rechtbank vernietigt het besluit van de ACM en draagt de ACM op een nieuw besluit te nemen.
Rechtbank bevestigt boete ACM aan Leadiant voor excessieve prijs geneesmiddel
De rechtbank Rotterdam doet op 13 februari 2025 ook uitspraak in een andere rechtszaak tussen Leadiant en de ACM. De ACM had aan Leadiant een boete van EUR 17.044.000 opgelegd vanwege de buitensporig hoge prijs van haar geneesmiddel CDCA-Leadiant. Leadiant had de prijs van dit geneesmiddel tussen 2008 en 2017 verhoogd van EUR 46,- naar bijna EUR 14.000,- per verpakking. De rechtbank oordeelt dat de ACM zorgvuldig en objectief heeft vastgesteld dat Leadiant een economische machtspositie op de relevante markt had en dat de prijs van haar geneesmiddel op die markt buitensporig en onbillijk was. De voordelen van de registratie als weesgeneesmiddel kunnen de prijsverhoging niet rechtvaardigen. Er is dus sprake geweest van misbruik van een economische machtspositie.
ACM onderzoekt effect duurzaamheidsinitiatief in de tuinbranche
Op 14 februari 2025 concludeert de ACM dat de samenwerking inzake een duurzaamheidsinitiatief in de tuinbranche onder de mededingingsregels is toegestaan. De ACM heeft onderzoek gedaan naar de effecten van het duurzaamheidsinitiatief waarbij tuincentra in 2022 afspraken om het gebruik van illegale gewasbeschermingsmiddelen in de sierteelt tegen te gaan. Dit doen zij door planten en kwekers die herhaaldelijk illegale middelen gebruiken tijdelijk collectief te weren. Het initiatief is volgens de ACM daadwerkelijk van de grond gekomen: sinds 2022 zijn zes kwekers aangesproken op het vermoeden van gebruik van illegale middelen. De samenwerking wordt gezien als een positieve stap naar verduurzaming in de sierteeltsector en vormt geen rem op verdere verduurzaming.
ACM geeft goedkeuring aan overname van Open Tower Company door KPN
Op 18 februari 2025 publiceert de ACM het concentratiebesluit van 6 februari 2025 waarin zij de verkrijging door KPN van 51% van de aandelen in Open Tower Company ("OTC") in de eerste fase en onder voorwaarden goedkeurt. De ACM stelt als voorwaarden het bieden van toegang tot antenne-opstelpunten onder billijke en niet-discriminerende voorwaarden en het waarborgen van informatiebarrières om bedrijfsvertrouwelijke informatie te beschermen. De ACM stelt dat zonder deze voorwaarden de overname zou leiden tot concurrentiebeperkingen, hogere prijzen en lagere kwaliteit voor consumenten.
CBb bevestigt afwijzing handhavingsverzoek door ACM bij vermeende leveringsweigering
Op 18 februari 2025 bevestigt het College van Beroep voor het bedrijfsleven ("CBb") de afwijzing door de ACM van een handhavingsverzoek van Dataprovider over de toegang tot de .nl-zonefile. Stichting Internet Domeinbeheer Nederland (SIDN) zou misbruik maken van haar economische machtspositie door deze toegang te weigeren. Volgens het CBb was toegang tot de .nl-zonefile niet onontbeerlijk voor Dataprovider en bleef er concurrentie op de markt voor domeinbewakingsdiensten bestaan. De leveringsweigering door SIDN vormt daarom geen misbruik van een economische machtspositie.
ACM toetst de strategie van 'kralen rijgen' bij overname DWP door Foresco
Op 20 februari 2025 geeft de ACM toestemming aan Foresco om DWP en Vierhouten over te nemen. De ACM verwacht niet dat de overname leidt tot prijsstijgingen, omdat Foresco na de overname nog voldoende concurrentiedruk ondervindt en afnemers alternatieven hebben. Deze overname is beoordeeld binnen Foresco’s bredere strategie van ‘kralen rijgen’, waarbij het meerdere kleine ondernemingen overneemt. Dit kan de mededinging beïnvloeden, net als bij één grote overname. Sinds 2019 heeft Foresco 17 overnames gedaan in Nederland, waarvan de ACM er eerder vier beoordeelde. Voor het eerst onderzoekt de ACM een overname in deze bredere context, maar er zijn geen duidelijke aanwijzingen dat Foresco’s eerdere overnames de markt negatief hebben beïnvloed of dat de strategie wordt voortgezet op een manier die de mededinging schaadt.
ACM publiceert handreiking voor autodealerconcentraties
Op 21 februari 2025 publiceert de ACM een handreiking voor het beoordelen van fusies en overnames van autodealers. De handreiking is gebaseerd op marktonderzoek en consumentenonderzoek en beoogt bij te dragen aan een efficiënt meldingsproces. Het document beschrijft stapsgewijs de vereiste gegevens en analyses bij concentratiemeldingen in deze sector. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen drie relevante productmarkten: de verkoop van personenauto's, onderhouds- en reparatiediensten en de distributie van originele auto-onderdelen. De handreiking bevestigt dat niet langer sprake is van een systeemmarkt.
ACM waarschuwt hondenvoerleveranciers wegens beïnvloeding van verkoopprijzen
Op 24 februari 2025 waarschuwt de ACM negen leveranciers van hondenvoer wegens het beïnvloeden van verkoopprijzen bij dierenspeciaalzaken. Dit houdt de consumentenprijzen kunstmatig hoog. Leveranciers mogen winkeliers alleen vrijblijvend advies geven over verkoopprijzen. De ACM monitort of de ondernemingen nu aan de regels voldoen. De waarschuwing is bedoeld om verdere schade te voorkomen en kennis over de concurrentieregels te verbeteren.
ACM informeert zorgkoepelorganisaties over concurrentieregels op de zorgarbeidsmarkt
Op 25 februari 2025 informeert de ACM koepelorganisaties in de zorg over de concurrentieregels die gelden op zorgarbeidsmarkten. De ACM ontving eerder veel signalen over afstemming tussen werkgevers over het niet-inhuren van zzp'ers en over de tarieven van zzp'ers. Dit kan nadelig zijn voor zzp'ers. Ook zorgen deze afspraken ervoor dat zorgwerkgevers zich minder onderscheiden op het gebied van personeelsbeleid. De ACM heeft gesprekken gevoerd met werkgevers en de uitkomsten hiervan opgenomen in een brief aan de koepelorganisaties.
