Timing is everything: zo bepaalt de WMCO wachttijd uw reorganisatie

De WMCO verplicht werkgevers om een voorgenomen collectief ontslag te melden wanneer binnen drie maanden twintig of meer werknemers worden ontslagen binnen hetzelfde UWV‑werkgebied. Die melding moet schriftelijk worden gedaan bij zowel het UWV als bij de betrokken vakbonden. Als betrokken vakbonden worden aangemerkt de vakbonden die binnen de onderneming actief zijn, bijvoorbeeld doordat zij leden hebben of partij zijn bij de toepasselijke cao. De verplichting tot melding geldt ongeacht de gekozen beëindigingsroute: ook bij beëindiging met wederzijds goedvinden (vso) is melding verplicht.

De melding moet voldoende concreet zijn. Het gaat niet alleen om de aanleiding van het collectieve ontslag, maar ook om inzicht in de aantallen en profielen van de betrokken werknemers, de beoogde timing, de toegepaste selectiemethode en de route waarlangs de arbeidsovereenkomsten zullen eindigen. Pas wanneer het UWV bevestigt dat de melding volledig is, gaat de wettelijke wachttijd lopen.

Die wachttijd van één maand is geen formaliteit. Gedurende deze periode mogen arbeidsovereenkomsten niet worden beëindigd, ook niet via een vso. Alleen als de betrokken vakbonden instemmen, kan de wachttijd geheel of gedeeltelijk vervallen.

In de praktijk fungeert de WMCO‑wachttijd als het draaipunt van het reorganisatietraject. Zodra de wachttijd start, staat vast wanneer uitvoering juridisch mogelijk wordt. Dat betekent dat vrijwel alle andere stappen hierop moeten worden ingericht: het adviestraject met de ondernemingsraad, het overleg met vakbonden, interne en externe communicatie en de voorbereiding van individuele dossiers.

Een onvolledige of te vroege melding schuift de planning op. Dat leidt niet alleen tot vertraging, maar vaak ook tot onrust binnen de organisatie en discussie over verwachtingen die al zijn gewekt. Een goed voorbereide WMCO‑melding creëert daarentegen rust en voorspelbaarheid.

Omdat beëindiging met wederzijds goedvinden onder de WMCO valt, geldt ook hier de wettelijke wachttijd. Het sluiten van vso’s is pas toegestaan na afloop daarvan, tenzij vakbonden instemmen met verkorting. Individuele gesprekken met medewerkers zijn tijdens de wachttijd wel toegestaan, mits deze niet leiden tot concrete beëindigingsafspraken.

In de praktijk ontstaat hier snel spanning: leidinggevenden willen voortgang, medewerkers vragen om duidelijkheid en HR wil doorpakken. Een zorgvuldige aanpak betekent daarom dat de wachttijd wordt benut voor voorbereiding: het uitwerken van documentatie, het afstemmen van mandaten en communicatie en het toetsen van individuele dossiers. Formele individuele beëindigingstrajecten starten pas nadat de wachttijd is verstreken of eerder wanneer vakbonden instemmen met verkorting.

Een werkbare tijdlijn vraagt om regie en volgorde en wordt in de praktijk het best achteruit gepland. Het vertrekpunt is het moment waarop uitvoering juridisch mogelijk moet zijn. Van daaruit begint de tijdlijn met een helder voorgenomen reorganisatiebesluit en een realistische inschatting van de personele impact. Parallel daaraan worden het adviestraject met de ondernemingsraad en het overleg met vakbonden ingericht, zodat duidelijk is welke inhoudelijke keuzes en communicatiekaders nodig zijn om de WMCO‑melding zorgvuldig te kunnen indienen.

In de maand wachttijd worden sociaal plan, interne communicatie en individuele beëindigingstrajecten uitgewerkt, zodat direct na afloop uitvoering mogelijk is. Deze aanpak voorkomt vertraging en biedt houvast bij het beheersen van juridische en organisatorische risico’s.

CMS adviseert werkgevers bij het voorbereiden en indienen van WMCO‑meldingen, het opstellen van realistische tijdlijnen en het juridisch zorgvuldig inrichten van OR‑, vakbonds‑ en vso‑trajecten. Staat uw organisatie aan de vooravond van een reorganisatie? Wij denken graag met u mee.

Wilt u meer weten of van gedachten wisselen over de Wet melding collectief ontslag (WMCO)? Neem dan contact met ons op, wij gaan graag met u in gesprek.