Het slapende dienstverband ontwaakt

In 2026 kunnen werkgevers bij beëindiging na twee jaar ziekte nog compensatie aanvragen bij het UWV, doorgaans binnen zes maanden na volledige betaling van de transitievergoeding. Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, vervallen per 1 januari 2027 de compensatieregelingen. Beëindigen wordt dan kostbaarder en het alternatief (slapend houden) brengt eigen juridische risico’s mee. De Nota van Wijziging regelt overgangsrecht voor reeds lopende of tijdig gestarte gevallen, maar na de beoogde inwerkingtreding op 1 januari 2027 is het uitgangspunt helder: geen compensatie meer.

Het kabinet laat nadrukkelijk aan de rechter over welke verplichtingen goed werkgeverschap straks met zich brengt. Die keuze roept meerdere vragen op. Allereerst is onduidelijk in hoeverre de Xella‑norm na afschaffing van de compensatieregeling nog onverkort van toepassing is. In Xella overwoog de Hoge Raad uitdrukkelijk dat de werkgever "in principe" geen redelijk belang heeft bij instandhouding van het dienstverband, mede omdat de transitievergoeding via het UWV kon worden gecompenseerd. Wanneer dat financiële vangnet wegvalt, kan een werkgever mogelijk wél een gerechtvaardigd belang bij uitstel van beëindiging aanvoeren. Of de rechter dat zal honoreren, is ongewis. De Raad voor de rechtspraak verwacht dat deze onduidelijkheid tot een toename van procedures zal leiden.

Daarnaast is nog niet definitief beslecht of tijdens een slapend dienstverband vakantiedagen blijven oplopen. Als dat het geval is, kan een langdurig slapend dienstverband tot een aanzienlijke verplichting tot uitbetaling van niet-genoten vakantiedagen leiden, bovenop een eventuele transitievergoeding bij uiteindelijke beëindiging. Voor werknemers verandert overigens niets aan het recht op een transitievergoeding bij ontslag; het is uitsluitend de compensatie voor werkgevers die volgens het wetsvoorstel komt te vervallen. De werknemer behoudt dus zijn volledige aanspraak, wat de onderhandelingspositie bij beëindiging beïnvloedt.

Parallel werkt het kabinet aan een voorstel voor bredere herziening van de transitievergoeding, meer gericht op “van‑werk‑naar‑werk”. In het coalitieakkoord is aangekondigd dat werkgevers die tijdig en aantoonbaar investeren in scholing of omscholing en maximaal inzetten op re‑integratie mogelijk een lagere of geen verplichting tot de nieuwe transitievergoeding krijgen. De precieze uitwerking volgt in aparte wetgeving en treedt naar verwachting niet gelijktijdig met de voorgestelde afschaffing van de compensatie in werking.

Als het voorstel wordt aangenomen, verdwijnen per 1 januari 2027 de compensatieregelingen bij langdurige arbeidsongeschiktheid en bij bedrijfsbeëindiging. De keuze om een dienstverband te beëindigen of (tijdelijk) slapend te houden wordt daarmee strategischer én risicogevoeliger. Wij helpen u graag met een beoordeling van uw dossiers, een heldere beslisroute per casus en communicatie richting werknemers.

Wilt u meer weten of van gedachten wisselen over deze publicatie? Neem dan contact met ons op om samen te bepalen welke stappen voor uw organisatie nu het meest kostenefficiënt en juridisch houdbaar zijn, wij gaan graag met u in gesprek.