De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft recent een interpretatie gepubliceerd over het onderscheid tussen informeren en adviseren over financiële producten. Overigens merkt de AFM in haar interpretatie op dat deze niet van toepassing is op beleggingsondernemingen. Een interpretatie is een korte schriftelijke beleidsuiting waarin de AFM haar visie geeft op de uitleg van specifieke wetsartikelen, op de naleving waarvan zij toezicht houdt, en/of van AFM-bevoegdheden.
Het onderscheid tussen informeren en adviseren is van belang nu voor het informeren over financiële producten geen vergunning van de AFM op grond van de Wet op het financieel toezicht (Wft) is vereist. Zodra advies wordt verstrekt over financiële producten komt een vergunningplicht wel om de hoek kijken. Aan deze vergunning zijn bepaalde eisen verbonden, zoals vakbekwaamheidseisen. Een veel gestelde vraag door markpartijen is dan ook waar de grens ligt tussen informeren en adviseren. De AFM heeft beoogd de onduidelijkheden weg te nemen met deze interpretatie.
Kenmerken adviseren
Volgens de AFM is er sprake van adviseren over een financieel product indien aan de volgende cumulatieve vereisten wordt voldaan:
- Er moet sprake zijn van een aanbeveling, niet enkel op basis van objectieve informatie. Deze aanbeveling bevat informatie die een klant in een bepaalde richting stuurt, zoals het afsluiten van een verzekering;
- De aanbeveling wekt ofwel de suggestie dat deze passend is voor de individuele klant of wordt gegeven op basis van de persoonlijke situatie van de klant;
- De aanbeveling moet zien op een nieuw af te sluiten specifiek financieel product;
- De aanbeveling is niet (alleen) gedaan aan het publiek. Het doen van een aanbeveling aan een onbepaalde groep personen door middel van bijvoorbeeld reclame valt hierdoor niet onder de kwalificatie adviseren;
- De aanbeveling dient zich te richten tot een (gevolmachtigde van een) (potentiële) klant. Het begrip klant is breder dan het begrip consument. Wanneer bijvoorbeeld een bestuurder wordt geadviseerd over een verzekering voor zijn onderneming, kwalificeert hij ook als klant.
Kenmerken informeren
Indien niet wordt voldaan aan de hierboven genoemde vijf cumulatieve criteria, is er geen sprake van adviseren maar van informeren waarvoor geen vergunning is vereist.
Door klanten te informeren kunnen klanten inzicht krijgen in het bestaan van een financieel product of bepaalde risico's in zijn of haar gehele (toekomstige) financiële situatie. De AFM geeft hierbij als voorbeeld de constatering dat een zzp-er zich niet heeft verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid en er in generieke zin wordt aanbevolen een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten. Het enkel weergeven van feitelijke informatie zonder dat daaraan een daadwerkelijke aanbeveling voor een specifieke verzekering van een specifieke aanbieder wordt gekoppeld, kwalificeert volgens de interpretatie van de AFM dus enkel als informeren.
Geen Wft-plichtige advisering in het geval van een negatief advies en advies over een reeds afgesloten financieel product
De AFM heeft in de interpretatie wat ons betreft enkele opvallende handvatten gegeven om te bepalen of er sprake is van adviseren dan wel informeren.
Zo kan volgens de AFM een negatief c.q. afradend advies om een nieuw financieel product aan te schaffen niet worden beschouwd als adviseren in de zin van de Wft. De achterliggende gedachte is volgens de AFM dat een consument bij een negatief c.q. afradend advies geen overeenkomst aangaat en buiten de distributieketen blijft. De AFM geeft hierbij als voorbeeld dat een consument kan worden geïnformeerd om product X niet van aanbieder Y te kopen. Het afraden om een specifieke verzekering of specifiek krediet aan te schaffen wordt door de AFM niet gezien als adviseren, maar als informeren.
Daarnaast is ons inziens het vereiste om te kwalificeren als adviseren dat de aanbeveling moet zien op een nieuw af te sluiten financieel product opvallend. De AFM spreekt zich hierover in deze interpretatie expliciet uit. Dit betekent dat het adviseren over een reeds afgesloten financieel product buiten het toepassingsbereik van de Wft wordt gehouden.
Conclusie
Kortom, uit deze interpretatie kan worden opgemaakt dat minder activiteiten dan voorheen mogelijk werd aangenomen, kwalificeren als adviseren in de zin van de Wft. Negatieve c.q. afradende adviezen en adviezen over reeds afgesloten financiële producten worden hiervan uitgesloten. Overigens merkt de AFM in haar interpretatie nog wel op dat van dienstverleners die niet onder de adviesregels uit de Wft vallen wordt verwacht dat zij zorgvuldig omgaan met de belangen van hun klanten als zij consumenten informeren ten behoeve van financieel inzicht.
De interpretatie van de AFM is hier te lezen.
Mocht u verder nog vragen hebben over het adviseren of informeren over financiële producten, dan kunt u uiteraard contact met ons opnemen.
