Toezeggingen KLM en Schiphol aan de Autoriteit Consument & Markt
Op 12 oktober 2017 heeft de Autoriteit Consument en Markt (ACM), de Nederlandse mededingingsautoriteit,, na meer dan vier jaar haar mededingingsonderzoek naar de relatie tussen KLM en de luchthaven van Schiphol beëindigd. ACM, die invallen deed in de kantoren van KLM en Schiphol, stelde geen inbreuken op de mededinging vast en een boete blijft dus uit. Er is volgens haar wel sprake van enkele mededingingsrisico’s en die zullen in de toekomst moeten worden ondervangen door enkele concrete toezeggingen van beide partijen.
KLM heeft een zeer machtige positie op Schiphol aangezien zij samen met haar SkyTeam partners zo een 70% van de vluchten voor haar rekening neemt. Uit het onderzoek van ACM bleek dat de partijen dit graag zo wilden houden en daarom ook op regelmatige basis overleg hadden. Daarnaast hadden zij ook gesprekken over de investeringsplannen van de luchthaven met als gevolg dat een standplaats voor easyJet jarenlang werd vertraagd en de business lounge voor Emirates er na protest van KLM uiteindelijk niet kwam. Verder werd besproken dat Schiphol bij haar investeringen, luchthaventarieven en marketingbeleid rekening moest houden met de positie van KLM.
ACM concludeert in haar beslissing dat “door dergelijke contacten het risico ontstond dat Schiphol niet zelfstandig haar beleid bepaalde, maar aanpaste aan de wensen van KLM. Zo werden andere luchtvaartmaatschappijen mogelijk gedwarsboomd in hun groeiplannen”.
KLM en Schiphol hebben dit risico erkend en zich ertoe verbonden geen contact meer te hebben met elkaar over de groeimogelijkheden van andere luchtvaartmaatschappijen. Vanaf nu bepaalt Schiphol zelfstandig, zonder bemoeienis van KLM, haar plannen voor investeringen, luchthaventarieven en marketingbeleid. Verder mogen KLM en Schiphol geen aanvragen voor standplaatsen, lounges of andere voorzieningen voor concurrenten, bespreken. Andere onderlinge contacten (zoals bijvoorbeeld de jaarlijkse consultatie van de luchthaven van al haar gebruikers inzake tariefwijzigingen en investeringen zoals voorzien in de EU Richtlijn inzake luchthavengelden) zullen op transparante wijze plaatsvinden en zullen ook worden vastgelegd zodat ACM de inhoud steeds kan controleren. Dit zou moeten zorgen voor een gelijk speelveld voor de concurrentie op de luchthaven waar de capaciteit steeds schaarser wordt.
De toezeggingen zijn bindend verklaard door ACM. Ze gaan onmiddellijk in en zijn vijf jaar geldig.
Schiphol en KLM reageerden reeds dat ze opgelucht zijn dat er eindelijk een einde is gekomen aan het onderzoek en benadrukken voornamelijk het feit dat er geen inbreuken zijn vastgesteld. Ze vinden het belangrijk dat de conclusies van het onderzoek duidelijk maken hoe hun relatie verder kan verlopen. Er is volgens hen niets verkeerd gebeurd, maar aangezien er bepaalde risico’s zijn vastgesteld, geven ze aan bereid te zijn om bepaalde afspraken na te leven in de toekomst.
ACM rechtvaardigt haar keuze voor toezeggingen door het feit dat door middel van toezeggingen de risico’s veel sneller en grondiger kunnen worden weggewerkt. Ze gaan direct in en scheppen duidelijkheid over de contacten tussen KLM en Schiphol in de complexe context waarin zij opereren. Aangezien ze gelden voor vijf jaar en onderdeel uitmaken van de compliance programma’s, zal ook een sterkere bewustwording en gedragsverandering plaatsvinden, aldus ACM.
