Energy Performance of Buildings Directive (EPBD)

In navolging van de Energy Performance of Buildings Directive (“EPBD”) nummer III is een nieuwe wijziging op de EPBD door het Europees Parlement goedgekeurd: het voorstel tot aanpassing van richtlijn 2010/31/EU betreffende de energieprestatie van gebouwen van 15 december 2021, ook wel de “EPBD IV” genoemd. De EPBD IV bevindt zich in de fase waarin door lidstaten wordt onderhandeld over de definitieve tekst. De richtlijn treedt naar verwachting in 2025 inwerking. In tegenstelling tot de voorgaande richtlijnen en verordeningen die in dit whitepaper zijn behandeld, bevat de EPBD IV niet zozeer (corporate) rapportageverplichtingen, maar met name fysieke eisen voor gebouwen. De richtlijn is daarom zeer relevant voor vastgoedbeleggers en ontwikkelaars, maar ook voor een huurder of gebruiker van vastgoed.

De aanleiding voor deze derde wijziging op de EPBD is de constatering dat in de EU nog steeds veel slecht of matig geïsoleerde gebouwen staan die voor verwarming en koeling afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en dat de overgrote meerderheid van deze gebouwen er in 2050 ook nog zal staan. De Commissie meent dat het daarom urgent is om het renovatietempo te verhogen en energiezuinige en emissievrije gebouwen te realiseren.

Voorschriften onder EPBD IV

De richtlijn richt zich primair op de lidstaten van de EU. Nadere eisen zullen in nationale wetgeving (voor Nederland in het Bouwbesluit) worden vastgelegd. Dat betekent dat op dit moment het nog niet geheel duidelijk is waar gebouweigenaren en gebruikers rekening mee moeten houden. Op hoofdlijnen, bevat de EPBD IV de volgende voorschriften:

• Elke lidstaat moet een gebouwrenovatieplan opstellen met als doel dat de gehele bestaande gebouwvoorraad energiezuinig en koolstofvrij is in 2050.
• Nieuwe gebouwen moeten vanaf 2030 “emissievrij” zijn. Een emissievrij gebouw is, volgens de nieuw geïntroduceerde definitie, een gebouw met een zeer hoge energieprestatie, waarbij de zeer lage hoeveelheid energie die nog nodig is, volledig wordt gedekt door energie uit hernieuwbare bronnen die ter plaatse wordt gegenereerd of door energie afkomstig van een hernieuwbare-energiegemeenschap of van een systeem voor stadsverwarming en -koeling. Nieuwe overheidsgebouwen, zowel in eigendom als gehuurd, hebben een voorbeeldfunctie en moeten al vanaf 2027 emissievrij zijn.
• Voor bestaande gebouwen worden minimum energieprestatie-eisen geïntroduceerd, met name voor de slechtst presterende gebouwen. Voor utiliteitsgebouwen en gebouwen van publieke instellingen is in het voorstel een verplichting opgenomen van minimaal energielabel F in 2027 en minimaal label E in 2030. Voor woningen zal dit label F in 2030 en label E in 2033 zijn.
• Er wordt een (semi) dynamisch model voor energielabels geïntroduceerd, waarbij energielabel A correspondeert met het emissievrije niveau voor nieuwbouw en energielabel G met de 15% slechtst presterende gebouwen in de gebouwenvoorraad van een lidstaat.
• Ten slotte bevat EPBD IV bepalingen omtrent een inzichtelijk systeem ten aanzien van de noodzakelijke renovatiestappen van een gebouw (renovatiepaspoort), over uitwisseling van energie- en gebouwdata tussen huurder en verhuurder en een openbare database waarin de gegevens van gebouwen (energielabels en dergelijke) worden opgenomen.

Zoals reeds vermeld, is de definitieve versie van de EPBD IV nog niet vastgesteld en kunnen streefjaren, percentages en andere uitgangspunten nog wijzingen. Bovendien zullen de voorschriften concreet gemaakt moeten worden in nationale regelgeving, zoals het Bouwbesluit 2012.