De Seriematige aanpak
Aanbestedingsrechtelijke en contractuele vormgeving
De seriematige aanpak: juridische mogelijkheden voor de V&R-opgave
Nederland staat voor een enorme opgave op het gebied van vervanging en renovatie (V&R) van infrastructurele kunstwerken zoals bruggen, tunnels, viaducten, gemalen en sluizen. De productie blijft op dit moment echter sterk achter en er dreigen afsluitingen in ons vaar- en wegennet. Dit komt enerzijds doordat de langjarige budgettering tekortschiet, maar ook omdat de opgave niet systematisch wordt aanbesteed en gecontracteerd, door het creëren van series of portfolio's.
Uit een recente analyse van Boston Consulting Group (BCG) blijkt dat tot 2040 circa € 690 miljard nodig is om de Nederlandse infrastructuur toekomstbestendig te maken. Dat komt neer op bijna € 46 miljard per jaar, maar liefst een verdubbeling van het huidige investeringsritme (zie het BCG-rapport 'Het fundament onder onze welvaart', mei 2026). De omvang van de huidige V&R-opgave maakt een traditionele 'kunstwerk-voor-kunstwerk-aanpak' niet langer houdbaar.
De seriematige aanpak biedt een slimme, flexibele en efficiënte benadering van de V&R-opgave. Bij deze portfolio-aanpak worden verschillende kunstwerken door middel van seriematige programmering op logische wijze gebundeld in één samenhangend portfolio en als één hoofdopdracht in de markt gezet, in plaats van elk object afzonderlijk aan te besteden. Zo ontstaat een langjarige samenwerking met ruimte voor investeren, inleren en innoveren, en kunnen consistente beleidsdoelstellingen worden behaald op het gebied van duurzaamheid, innovatie, standaardisatie en uitvoeringsefficiëntie.
CMS beschikt over brede expertise op het gebied van aanbestedingsrecht, bouwrecht en infrastructurele projecten. CMS houdt zich in het bijzonder ook bezig met advisering binnen de V&R-opgave en heeft op verzoek van de Bouwcampus een whitepaper geschreven over de aanbestedingsrechtelijke en contractuele vormgeving van de seriematige aanpak. Hierin komen onder meer de wettelijke grondslagen aan bod, waaronder het clusterverbod en het splitsingsgebod, evenals de mogelijkheden van raamovereenkomsten, herzieningsclausules en herhalingsopdrachten, en de keuze voor een passende contractvorm en prijsvorming. Daarnaast besteedt het whitepaper onder andere aandacht aan bestuurlijke samenwerking tussen overheden, toegang tot de opdracht voor het MKB en de rol van marktconsultatie bij het vormgeven van een seriematige V&R-opdracht.
