De V&R-opgave vraagt om een nieuwe marktbenadering

Nederland staat voor een grote opgave van vervanging en renovatie (“V&R”) van infrastructurele kunstwerken, zoals bruggen, tunnels, viaducten, gemalen en sluizen. Veel van deze kunstwerken zijn gebouwd in de jaren '50, '60 en '70 en zijn inmiddels sterk verouderd. De kosten voor het onderhoud van de civiele infrastructuur zullen de komende jaren aanzienlijk (moeten) stijgen, tot wel € 2,4 miljard per jaar tot aan 2030, en tot wel € 3,4 miljard per jaar vanaf 2030.

Deze kunstwerken zijn essentieel voor vervoersnetwerken en waterbeheer. Het plotseling wegvallen ervan kan grote gevolgen hebben voor onze economie en welzijn. Tegelijkertijd is de omvang van de V&R-opgave dusdanig groot dat een ‘kunstwerk-voor-kunstwerk-aanpak’ aanpak niet houdbaar en haalbaar is. Daarnaast hebben factoren, zoals een toenemend gebrek aan personeel en schaarste in de (toe-)leveringsketen(s), een complicerend effect op de V&R-opgave. Bovendien zijn de mensen en middelen die nodig zijn voor de V&R-opgave ook hard nodig voor andere grote en acute opgaven, zoals de woningbouwopgave, energietransitie en klimaatadaptatie. Deze omstandigheden kunnen een verstorend effect hebben op de marktwerking.

Het is dus van belang dat de V&R-opgave met twee handen wordt aangepakt, maar de vraag is: hoe? 

Het antwoord op die vraag ligt besloten in een slimme, flexibele en meer efficiënte benadering van de V&R-opgave, zoals de zogenaamde ‘seriematige aanpak’. De seriematige aanpak is geen vastomlijnd begrip en kent meerdere verschijningsvormen. In de regel krijgt de seriematige aanpak vorm door het in één (hoofd)opdracht met een (raam)contract op logische wijze samenvoegen van verschillende kunstwerken, al dan niet gelijksoortig of ongelijksoortig en van één of van meerdere opdrachtgevers, met het oogmerk:

• een langjarige samenwerking aan te gaan tussen opdrachtgever en opdrachtnemer;
• waarbij de samenstelling van de serie kunstwerken is afgestemd op het behalen van optimaal effect ten opzichte van de gestelde (beleids)doelen; en
• waarbij de scope en fasering ruimte laten ontstaan innoveren.

Hierna lichten wij enkele verschijningsvormen van de seriematige aanpak toe, waarbij specifiek wordt ingegaan op de aanbestedingsrechtelijke en contractuele vormgeving van de seriematige aanpak via een raamovereenkomst.