Onderstaand treft u een overzicht aan van een aantal relevante ontwikkelingen op het gebied van het mededingingsrecht.
In het kort:
- Op 22 februari 2022 maakt de Autoriteit Consument & Markt (“ACM”) bekend dat Erasmus MC haar vergunningaanvraag voor de overname van het IJsselland ziekenhuis heeft ingetrokken. Dit is gebeurd nadat de ACM de voorlopige resultaten van haar onderzoek naar de gevolgen van de overname voor de zorg in de relevante regio met partijen had gedeeld. De overname kan daarmee geen doorgang vinden.
- Op 16 februari 2022 waarschuwt de ACM werkgevers dat het maken van afspraken over het niet in dienst nemen van personeel verboden is op grond van het Nederlandse en het Europese kartelverbod. De vele meldingen over mogelijke verboden afspraken op de arbeidsmarkt die de ACM in de afgelopen jaren heeft ontvangen, waren hiervoor de aanleiding.
- Op 14 februari 2022 vragen RTL Group en Talpa Network een vergunning aan voor de overname van Talpa door RTL. Op 28 januari 2022 had de ACM besloten dat RTL Group Talpa Network nog niet mocht overnemen wegens de mogelijke negatieve gevolgen voor de concurrentie. Diepgaander onderzoek is nodig naar de gevolgen voor adverteerders, producenten van televisieprogramma's, voor distributeurs van televisiekanalen en voor de consument, aldus de ACM.
- Op 11 februari 2022 kondigt de ACM aan dat Pfizer naar aanleiding van gesprekken met de ACM zal stoppen met het toepassen van een kortingssysteem dat ziekenhuizen zou kunnen belemmeren naar andere, concurrerende geneesmiddelen (biosimilars) over te stappen. De ACM zal geen verder onderzoek doen naar de mogelijk misbruik van machtspositie door de farmaceutische onderneming.
- Op 27 januari 2022 maakt de ACM de drie onderwerpen bekend waarop zij zich in 2022 zal concentreren: de energietransitie en duurzaamheid, de digitale economie en de woningmarkt. De eerste twee thema's stonden al de afgelopen twee jaar op de agenda van de ACM. De focus op de woningmarkt is nieuw. De ACM heeft op dat vlak de aftrap verricht met een onderzoek naar het eventuele belemmeren van de toegang van online bemiddelaars door website Funda. De voorwaarden van Funda behoeven echter geen nader onderzoek, aldus de ACM op 7 februari 2022.
ACM geeft groen licht voor op klimaat gerichte samenwerking in energiesector
28 februari 2022
De ACM kijkt positief aan tegen de samenwerking van bedrijven in de energiesector om duurzaamheid te bevorderen. Dit volgt uit twee recentelijk door de ACM beoordeelde initiatieven. De ACM heeft daarbij getoetst aan de (concept-) Leidraad Duurzaamheidsafspraken (zie hierover de Newsflash van januari en februari 2021).
De beoogde samenwerking tussen de vereniging voor zakelijke elektriciteits-, gas- en watergebruikers (VEMW) en het (toekomstige) windmolenpark Hollandse Kust West is niet in strijd met de mededingingsregels, aldus de ACM. De leden van VEMW zullen in de komende jaren gezamenlijk elektriciteit inkopen die afkomstig is uit het nog te bouwen windmolenpark. Het park zal de prijzen voor een vastgesteld aantal jaren op een vast bedrag houden.
Ook een samenwerking tussen regionale netbeheerders om hun CO2-uitstoot te verminderen, heeft de informele toets door de ACM doorstaan. De netbeheerders willen een uniforme prijs hanteren voor CO2 bij inkoop- en investeringsbeslissingen. Hierdoor wordt het aantrekkelijker om investeringen te doen die tot minder CO2-uitstoot leiden.
Website ACM 28 februari 2022 – positief signaal over samenwerking voor duurzaamheid
Website ACM 28 februari 2022 – publicatie over samenwerking regionale netbeheerders
ACM 24 februari 2022 (ACM/UITNZP/001356) – informele zienswijze regionale netbeheerders
GCR artikel 1 maart 2022 – Dutch enforcer blesses sustainability initiatives in energy sector (alleen beschikbaar in het Engels)
ACM: aangepaste voorwaarden App Store onredelijk, dwangsom Apple kan oplopen tot € 50 miljoen
24 januari / 14 februari 2022
Op 14 februari 2022 maakt de ACM bekend dat zij als onredelijk aanmerkt de voorwaarde die Apple stelt aan datingapp-aanbieders indien zij gebruik willen maken van een alternatief betalingssysteem in plaats van het betalingssysteem van Apple. Die voorwaarde brengt met zich dat datingapp-aanbieders een geheel nieuwe app moeten ontwikkelen. Dat vormt een drempel – datingapp-aanbieders zouden immers extra tijd en kosten moeten investeren om hieraan te voldoen – en is niet in lijn met de eisen die de ACM heeft gesteld.
Aanleiding van het voorstel van Apple was het door de ACM ingestelde onderzoek naar de voorwaarden die Apple toepast in haar App Store. Dat onderzoek resulteerde in het besluit van de ACM van 24 augustus 2021 waarin de ACM concludeerde dat Apple misbruik heeft gemaakt van haar economische machtspositie en waarin zij een last onder dwangsom oplegt aan de onderneming (zie hierover de Newsflash van november en december 2021). Vanaf 24 januari 2022 was Apple die last onder dwangsom ook verschuldigd.
De dwangsom kan in totaal oplopen tot maximaal € 50 miljoen. Uit de laatste publicatie van de ACM op haar website volgt dat de dwangsom (mid-februari) al € 20 miljoen beliep.
Website ACM – 14 februari 2022 – aangepaste voorwaarde onredelijk en onnodig
Website ACM – 24 januari 2022 – dwangsom verschuldigd
Website ACM – 17 januari 2022 – wijziging beleid Apple
Afwijzing handhavingsverzoek PACE tegen Buma/Stemra
14 februari 2022
Op 7 februari 2022 besluit de ACM om het handhavingsverzoek van PACE tegen de vereniging Buma en stichting Stemra (Buma/Stemra) – die samen een economische eenheid vormen – op basis van haar prioriteringsbeleid af te wijzen. De ACM vond onvoldoende aanwijzingen dat Buma/Stemra misbruik zou maken van een economische machtspositie en daarmee inbreuk op artikel 24 Mw en artikel 102 VWEU.
Buma/Stemra is een collectieve beheersorganisatie voor het beheer en de exploitatie van muziekauteursrechten in Nederland. PACE, een bemiddelaar van artiesten voor live events, meende dat Buma/Stemra het flexibel rechtenbeheer door muziekauteurs bemoeilijkt en een onredelijke tariefstructuur hanteert.
De ACM meent dat er onvoldoende aanwijzingen zijn voor de door PACE gestelde gedragingen van Buma/Stemra en dat de gestelde gedragingen ook niet tot gevolg lijken te hebben dat muziekauteurs geen of beperkt gebruik maken van flexibel rechtenbeheer. De ACM meent voorts dat het feit dat er nauwelijks sprake is van concurrentie op het gebied van online exploitatie van muziekrechten niet het gevolg is van misbruik door Buma/Stemra.
Website ACM 14 februari 2022 – publicatie besluit
ACM 7 februari 2022 (ACM/UIT/571632) – besluit
Wet M&O niet van toepassing door 'algemeen belang'-besluit en staatssteunuitzondering
9 februari 2022
Op 11 januari 2022 besluit de ACM dat de gemeente De Fryske Marren (“Gemeente”) geen inbreuk maakt op de Wet Markt en Overheid (“Wet M&O”) door de exploitant van sporthal en zwembad Swimfun te bevoordelen. De Gemeente is eigenaar van een pand dat zij verhuurt aan het Sportbedrijf De Fryske Marren (“Sportbedrijf”), een overheidsbedrijf. Een concurrent van het Sportbedrijf had bezwaren geuit over de (te lage) huur voor het pand en het feit dat het Sportbedrijf ten onrechte een subsidie zou ontvangen en andere voordelen zoals de aanleg van een overdekte parkeergelegenheid en zonnepanelen.
De ACM oordeelt dat de Gemeente in 2015 een 'algemeen belang'-besluit heeft genomen waardoor alle situaties van exploitatie van sportactiviteiten van de Wet M&O zijn uitgezonderd. Het feit dat niet de Gemeente de sporthal exploiteert maar het Sportbedrijf maakt dit niet anders, aldus de ACM.
Daarnaast aanvaardt de ACM het beroep van de Gemeente op de staatssteunuitzondering. De Gemeente had gedurende het onderzoek aangevoerd dat de steun aan het Sportbedrijf moet worden gezien als staatssteun.
Website ACM 9 februari 2022 – publicatie besluit
ACM 11 januari 2022 (ACM/UIT/571163) – besluit
Rechtbank Rotterdam acht ACM boetes voor bid rigging dakdekkers terecht
3 februari 2022
Op 3 februari 2022 bevestigt de rechtbank Rotterdam de boetes van in totaal € 24.000 die de ACM had opgelegd aan twee dakdekkersbedrijven voor het afstemmen van hun inschrijvingen bij een aanbesteding (bid rigging) (zie hierover de Newsflash juli, augustus en september 2020). De beroepen van de dakdekkers zijn ongegrond, aldus de rechtbank.
De rechtbank bevestigt dat de ACM een individuele aanbesteding als een separate markt heeft mogen aanmerken. In het onderhavige geval konden de overtreders, die stelden een gezamenlijk marktaandeel van (aanzienlijk) kleiner dan 10% te hebben, zich daarom ook niet beroep op de bagatelbepaling in artikel 7 Mw.
Website ACM 7 februari 2022 – nieuwsbericht uitspraak
Rechtbank Rotterdam 3 februari 2022 (ECLI:NL:RBROT:2022:585) – uitspraak
ACM besluit op bezwaar: EZK heeft toch inbreuk gemaakt op de Wet M&O
24 januari 2022
Op 24 januari 2022 besluit de ACM dat het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (“EZK”) inbreuk heeft gemaakt op de Wet M&O door de Dutch Venture Initiative I en II (“DVI-fondsen”) te steunen. Het bezwaar van MKB Multifunds is daarmee (gedeeltelijk) gegrond. DVI-fondsen zijn investeringsfondsen die zelf weer investeren in private equity fondsen (funds-of-funds) en hierdoor (indirect) kleine en middelgrote bedrijven in Nederland ondersteunen.
Hoewel de ACM op 23 februari 2021 had besloten dat er geen sprake was van een inbreuk op de Wet M&O (zie hierover de Newsflash maart en april 2021), meent de ACM op het bezwaar van MKB Multifunds dat EZK toch het beoordelingsverbod (artikel 25j Mw) heeft overtreden. EZK maakte inbreuk op dat verbod door, onder andere, publieke uitlatingen te doen die tot doel hadden om investeerders te interesseren voor de DVI-fondsen.
De ACM handhaaft haar besluit dat EZK het bevoordelingsverbod niet heeft overtreden door een subsidie te verstrekken aan Oost NL (een ander overheidsbedrijf) ten behoeve van de DVI-fondsen, of door een vergoeding te betalen voor het beheer van de fondsen. Ook het gebruik van het beeldmerk en de naam van de Minister levert geen bevoordeling op, aldus de ACM.
Website ACM 24 januari 2022 – nieuwsbericht besluit op bezwaar
ACM 21 december 2021 (ACM/21/051316) – besluit op bezwaar
